Startup Vizesi ile Estonya’da Şirket Kurmak: Adım Adım Rehber

Estonya Startup Vizesi: Neden Girişimciler İçin Stratejik Bir Kapı?

Avrupa pazarına minimum sermaye şartı olmadan, hızlı ve dijital bir süreçle giriş yapmak istiyorsanız, Estonya Startup Vizesi şu anda dünyadaki en güçlü araçlardan biri konumunda.

Özellikle Türkiye gibi AB dışı ülkelerden gelen teknoloji girişimcileri için, klasik yatırımcı vizesi veya oturum programlarına göre çok daha düşük bariyerle, doğrudan AB içinde şirket kurma ve oturum alma imkânı sunar.

Ancak bu program “her fikre açık” bir göçmenlik kapısı değil. Komite onayı, ölçeklenebilir teknoloji modeli, finansal yeterlilik, aile dahil edecekler için ek şartlar ve şirket kuruluş sonrası muhasebe/tax compliance gibi ciddi gereklilikler içeriyor.

Bu rehberde, Startup Vizesi ile Estonya’da şirket kurma sürecini adım adım ele alacak, potansiyel tuzaklara ve mali/vergisel boyuta değinecek, sonrasında da Corpenza’nın bu yolculukta sizi nasıl destekleyebileceğini özetleyeceğiz.

Estonya Startup Vizesi Nedir? Klasik Vizeden Farkı Ne?

Estonya Startup Vizesi, AB/AEA ve İsviçre dışındaki girişimcilerin, Estonya’da ölçeklenebilir, teknoloji odaklı bir startup kurup büyütmesini hedefleyen özel bir programdır.

Program iki ana hat üzerinden işler:

• D tipi ulusal vize (uzun süreli vize) – En fazla 12 aya kadar, başlangıç ve market testi için ideal.
• Geçici Oturum İzni (Temporary Residence Permit – TRP) – 1 ila 5 yıl arası verilebilir, uzatılabilir ve uzun vadeli oturum ile vatandaşlığa giden yolu açar.

Doğrudan TRP ile başlamak mümkün olduğu gibi, önce D vize ile gelip sahada işi kurup, sonra TRP’ye dönüştürme yolu da tercih edilebilir.

Kimler Estonya Startup Vizesine Başvurabilir?

Önce “uygun profil” sorusunu netleştirmek gerekir. Program herkes için değil; belirli tipte projeler hedefleniyor.

1. Uyruk: Kimler Başvurabilir?

• Sadece AB/AEA/İsviçre vatandaşı olmayanlar başvurabilir.
• AB vatandaşlarının Estonya’ya yerleşmek için bu programa ihtiyacı yoktur.

2. İş Modeli: Hangi Startuplar Uygun?

• Teknoloji odaklı ve yenilikçi olmalı: SaaS, fintech, yapay zekâ, deeptech, dijital platformlar, ölçeklenebilir yazılım ürünleri vb.
• Yerel hizmetler genelde hariç: Kafe, restoran, lokal ajans, sadece freelance hizmet veren mikro yapılar bu kategoriye girmez.
• Ölçeklenebilir ve global büyüme potansiyeli göstermeniz gerekir.

3. Fikir Değil, Doğrulanmış Model Bekleniyor

Sadece “güzel bir fikir” ile başvuru çoğu zaman yeterli olmaz. Komite somut doğrulama görmek ister:

• MVP veya çalışan bir prototip,
• Erken kullanıcılar, pilot projeler veya kullanıcı geri bildirimleri,
• Temel pazar araştırması,
• Mümkünse erken ciro veya yatırımcı ilgisi.

4. Finansal Yeterlilik: Asgari Yaşam Gideri Şartı

Estonya makamları, girişimcinin en azından ilk yıl yaşam masraflarını karşılayabilecek durumda olmasını şart koşar. Genel kural:

• Kurucu başına aylık minimum 800 € gelir/gider karşılama kapasitesi,
• Bu da tek kurucu için yıllık en az 9.600 € anlamına gelir.
• Eş ile birlikte başvuruluyorsa yaklaşık 17.280 € ve çocuklar için ek tutarlar gerekir.

Bu tutarı:

• Banka hesap dökümleri,
• Yazılı yatırımcı taahhütleri,
• Kurucunun başka gelir kaynakları

ile belgelemeniz beklenir.

5. Kurucu Profil ve Ekip

Startup Komitesi, sadece iş fikrine değil, ekibe de bakar:

• Kurucunun teknik veya sektör uzmanlığı,
• Önceki girişimcilik veya kurumsal deneyim,
• Ekibin ürün geliştirme ve global pazara açılma kapasitesi,
• Estonya ekonomisine yaratacağı istihdam, vergi ve inovasyon katkısı.

6. Zorunlu Sağlık Sigortası ve Pasaport

• Schengen bölgesinde geçerli, en az 30.000 € teminatlı sağlık sigortası,
• Geçerli ve başvuru süresini kapsayan pasaport.

Başvuru Süreci: Startup Vizesi ile Estonya’da Şirket Kurma Adımları

Süreç kabaca iki ana fazdan oluşur: Startup Komitesi onayı ve vize/oturum başvurusu + şirket kuruluşu. Uygun hazırlıkla, komite onayından sonra 1–2 ay içinde Estonya’da fiilen şirket kurup çalışır hale gelmek mümkündür.

Adım 1: Ön Hazırlık ve Uygunluk Analizi

İlk adım, iş modelinizin programa gerçekten uyup uymadığını netleştirmek ve dosyanızı profesyonelce hazırlamaktır.

• Startup Estonia’nın çevrimiçi araçları ve sık sorulan sorularından yararlanarak iş modelinizi test edin.
• İngilizce detaylı bir iş planı hazırlayın (problem, çözüm, ürün, hedef pazar, rekabet, gelir modeli, 3–5 yıllık büyüme projeksiyonları).
• Kurucu ve kilit ekip üyeleri için CV ve LinkedIn profillerini derleyin.
• Varsa MVP demo linki, ekran görüntüleri, kullanıcı sayıları, erken gelir veya yatırımcı mektuplarını ekleyin.

Adım 2: Startup Komitesi’ne Çevrimiçi Başvuru

Başvuruyu Startup Estonia üzerinden çevrimiçi gönderirsiniz. Değerlendirme şu unsurlara odaklanır:

• Ürününüzün teknolojik niteliği ve yenilik seviyesi,
• Hedef pazar ve global büyüme potansiyeli,
• Tahmini ciro ve kullanıcı sayısı gibi büyüme projeksiyonları,
• Elinizdeki doğrulama kanıtları (MVP, kullanıcılar, pilotlar).

Komite genellikle 10 iş günü içinde karar verir. Onaylandığınızda:

• Resmi bir onay mektubu alırsınız,
• Size özel bir Startup Code (başvuru kodu) verilir.

Adım 3: Vize/Oturum Yolunu Seçmek

Komite onayını aldıktan sonra, üç farklı göçmenlik yolundan size en uygun olanı seçersiniz:

• D tipi ulusal vize (12 aya kadar):
  • İlk kurulum, pazar testi, kısa-orta vadeli kalış için uygun.
  • Başvuruyu, Startup Code’unuzla birlikte Estonya büyükelçiliği veya konsolosluğuna yaparsınız.
  • Gerekli belgeler: başvuru formu, biyometrik fotoğraf, pasaport, finansal kanıtlar, sağlık sigortası, konaklama kanıtı.
  • Ortalama işlem süresi: yakl. 30 gün.
• Geçici Oturum İzni (TRP) (1–5 yıl):
  • Aile ile birlikte, uzun vadeli yerleşim ve 5 yıl sonrası kalıcı oturum hedefleyenler için ideal.
  • Genellikle öncesinde Estonya şirketinin ve banka hesabının kurulmuş olması beklenir.
  • İşlem süresi başvuru kanalına göre 2–60 gün arası değişebilir.
  • Devlet harcı yaklaşık 88 USD bandındadır (euroya çevrilir, yıllara göre küçük değişiklik gösterebilir).
• Kısa süreli Schengen C vizesi (90 güne kadar):
  • Hızlı giriş, şirket kuruluşu ve ardından ülke içinden TRP’ye geçiş için kullanılabilir.
  • Vize bitmeden TRP başvurusunu tamamlamanız gerekir.

Adım 4: Büyükelçilik/Konsolosluk Başvurusu

Seçtiğiniz göç yolu ne olursa olsun, belgeler benzer niteliktedir:

• Startup Komitesi onay mektubu ve Startup Code,
• Uygun vize/TRP başvuru formu,
• 40×50 mm biometrik fotoğraf,
• Geçerli pasaport,
• Finansal yeterlilik kanıtları,
• Schengen uyumlu sağlık sigortası,
• Konaklama kanıtı (kira sözleşmesi, davet mektubu, otel rezervasyonu vb.).

Aile üyeleri için:

• Evlenme cüzdanı, çocuklar için doğum belgeleri,
• Gerektiğinde apostil ve yeminli tercüme,
• Çocukların eğitim planlarına dair temel bilgiler.

Toplam süreç, Komite onayından sonra tipik olarak 1–2 ay sürer. Aileli ve büyük ekipli başvurularda bu süre uzayabilir.

Adım 5: Estonya’ya Varış ve Şirket Kuruluşu

Estonya’ya giriş yaptıktan sonra, özellikle TRP sahiplerinin, belirli süreler içinde resmi adımları tamamlaması gerekir:

• Oturum kartınız varsa, girişten sonra en geç 30 gün içinde adres bildirimi yapın.
• Henüz kurmadıysanız, şirketinizi Ticaret Sicili (Commercial Register) üzerinden tescil edin.
• Vergi numarası, yasal adres, muhasebe ve gerekiyorsa KDV (VAT) kaydı gibi işlemleri tamamlayın.

Estonya’da Şirket Kurma: e-Residency, Sermaye ve Süreç

Şirket Kurmak İçin Önceden Kayıt Şart mı?

Startup Vizesi başvurusu için önceden şirket kaydı zorunlu değildir. Ancak TRP ile gelmek veya vize sonrası hızlıca şirketi aktif hâle getirmek için kuruluş sürecini iyi planlamanız gerekir.

e-Residency: Uzaktan Kuruluş İmkânı

Estonya’nın meşhur e-Residency programı, size dijital kimlik kartı sağlayarak, dünyanın herhangi bir yerinden Estonya’da şirket kurmanıza ve yönetmenize izin verir. Startup Vizesinden tamamen farklı bir hukuki statüdür; oturum izni sağlamaz, ancak şirket kuruluşunu radikal biçimde kolaylaştırır.

e-Residency ile:

• Şirketi tamamen çevrimiçi kurabilir,
• Sözleşmeleri ve resmi formları dijital imza ile onaylayabilir,
• Muhasebe ve banka süreçlerini uzak yönetebilirsiniz.

Şirket Kuruluşunun Temel Özellikleri

• En yaygın yapı: Özel Limited Şirket (OÜ).
• Minimum sermaye: pratikte 0,01 € gibi sembolik bir tutar (fiili sermaye gereklilikleri iş modelinize göre değişebilir).
• Yerel direktör zorunluluğu yoktur, tamamen yabancı ortaklarla şirket kurabilirsiniz.
• Şirket tescili, sistem üzerinden çoğu zaman saatler içinde tamamlanır.
• AB çapında KDV numarası alarak, doğrudan Avrupa pazarına satış yapabilirsiniz.

Estonya’da Vergi Yapısı ve Avantajlar

Estonya, kurumlar vergisinde ertelenmiş model uygulamasıyla bilinir:

• Şirket içinde bırakılan ve yeniden yatırılan dağıtılmamış kârlar için kurumlar vergisi %0.
• Temettü (kâr dağıtımı) yaptığınızda, bu kâr üzerinden vergi ödersiniz (%20 brüt üzerinden efektif %20/80 modeli gibi; detay, dağıtım tipine göre değişir).

Bu yapı, özellikle büyüme odaklı ve sermayeyi tekrar işine yatıran teknoloji şirketleri için oldukça avantajlıdır. Ancak:

• Kurucunun kişisel vergi residence’ı (Türkiye, Estonya veya başka bir ülke) toplam vergi yükünü değiştirir.
• Çifte vergilendirme anlaşmaları ve bordro/maaş yapılandırmaları profesyonel planlama gerektirir.

Startup Vizesi ile Aile Getirmek ve Uzun Vadeli Yol Haritası

Aile Üyelerinin Dahil Edilmesi

Startup Vizesi ve TRP, çoğu durumda eş ve 18 yaş altı çocukları kapsayacak şekilde genişletilebilir. Ancak:

• Aile bireyi başına ek finansal yeterlilik göstermeniz gerekir.
• Evlenme cüzdanı ve doğum belgelerinin apostil ve tercüme edilmesi gerekir.
• Çocuklar için eğitim planı, okul kaydı gibi konuları önceden araştırmak önemlidir.

5 Yıl Sonrası: Kalıcı Oturum ve Vatandaşlık

Başarılı bir şekilde şirketinizi yürütüp Estonya’da kesintisiz oturum sağlarsanız:

• Yaklaşık 5 yıl sonra kalıcı oturum iznine başvurma hakkı doğar (en güncel entegrasyon koşulları ve dil gereklilikleri için mutlaka resmi kaynakları kontrol edin).
• 8 yıl civarında ise, entegrasyon şartlarını sağlarsanız vatandaşlık başvuru yolu açılabilir.

Maliyetler: Vize, Şirket Kuruluşu ve Operasyon

Göçmenlik ve Resmi Harçlar

• Startup Komitesi başvuru ve değerlendirme süreci için sembolik/idari harçlar olabilir.
• D tipi vize, TRP ve diğer oturum başvuruları için:
  • Uygulama ücretleri yaklaşık 88 USD seviyesinden başlar,
  • Devlet harçları ise tipik olarak 80–200 € bandındadır.
• Sağlık sigortası primi, yaş ve kapsam seviyesine göre değişir.

Şirket Kuruluşu ve Devam Eden Giderler

• Şirket kuruluş harcı: birkaç yüz euro düzeyinde (Ticaret Sicili harcı + noter gereksinimi varsa ek ücretler).
• Yasal adres ve sanal ofis hizmeti: yıllık birkaç yüz euro.
• Profesyonel muhasebe ve vergi danışmanlığı: iş hacmi ve çalışan sayısına göre değişir.

Görüleceği üzere, Estonya’nın Startup Vizesi minimum yatırım şartı koymaz; ama başvuruya ve iş modelinize ciddiyetle yaklaşmanızı bekler. MVP, kullanıcı sayıları ve ilk gelir/partnerlikler onay şansınızı önemli ölçüde artırır.

Bu Süreçte Neden Profesyonel Destek Önemli?

Teknoloji girişimcileri çoğu zaman ürün ve pazar geliştirmeye odaklanmak isterken, göçmenlik hukuku, vergi rezidansı, çifte vergilendirme, bordro, posted worker gibi konular işin en karmaşık kısmına dönüşür. Yanlış yapılandırma:

• Vize/oturum başvurunuzun reddine,
• İleride ağır vergi ve ceza risklerine,
• AB içinde personel gönderiminde (özellikle posted worker modellerinde) ciddi uyum sorunlarına

yol açabilir.

Corpenza’nın Estonya Startup Vizesi ve Şirket Kuruluşundaki Rolü

Corpenza olarak, Estonya başta olmak üzere Avrupa’da:

• Şirket kuruluşu ve uluslararası yapılanma,
• Oturum izni, Startup/Golden vize başvurularının stratejik kurgulanması,
• Uzun vadeli vergi ve muhasebe planlaması,
• Payroll (bordro), EOR ve posted worker modeli ile personel kiralama ve yurt dışına personel gönderme,
• Yatırımla oturum ve vatandaşlık projeleri

konularında uçtan uca danışmanlık ve operasyonel destek sağlıyoruz.

Estonya özelinde:

• Startup Komitesi’ne gidecek dosyanın iş modeli, finansal projeksiyon ve ekip kurgusu açısından yatırımcı gözüyle incelenmesi,
• En uygun göç yolunun (D vize, TRP, kısa süreli giriş + içeriden dönüşüm) belirlenmesi,
• Şirket kuruluşu, vergi kaydı, KDV, muhasebe ve bordro modelinizin uluslararası gelir yapınıza göre optimize edilmesi,
• AB içinde uzaktan çalışan veya geçici görevlendirilen ekipleriniz için payroll/EOR ve posted worker kurgularının planlanması

gibi adımlarda yanınızda oluruz. Böylece siz ürününüze ve büyümeye odaklanırken, hukuki ve mali riskleri yönetilebilir seviyeye indirirsiniz.

Sonuç: Estonya Startup Vizesi ile Avrupa’ya Akıllı Giriş

Estonya Startup Vizesi, yenilikçi ve ölçeklenebilir teknoloji girişimleri için Avrupa’ya açılan en esnek ve düşük bariyerli kapılardan biridir. Minimum yatırım zorunluluğu olmadan:

• AB içinde şirket kurup,
• Dijital bir devlet altyapısından faydalanarak operasyonlarınızı yönetebilir,
• Orta vadede kalıcı oturum ve vatandaşlığa uzanan bir yol inşa edebilirsiniz.

Ancak başvuru dosyasını güçlendirmek, doğru vize/oturum stratejisini seçmek ve şirketin vergi/muhasebe yapısını global hedeflerinize göre kurgulamak, süreçte belirleyici rol oynar. Bu noktada, uluslararası iş geliştirme ve mobilite alanındaki deneyimi yüksek, bütüncül çalışan bir ekipten destek almak, riskleri azaltır ve onay şansınızı artırır.

Önemli Uyarı (Disclaimer)

Bu metin yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; hiçbir şekilde hukuki, mali veya vergisel danışmanlık teşkil etmez. Göçmenlik mevzuatı, vergi kanunları ve resmi program koşulları zaman içinde değişebilir. Başvuru yapmadan önce mutlaka:

• Güncel mevzuatı ve resmi duyuruları ilgili Estonya makamlarından ve resmî portallardan kontrol edin,
• Durumunuza özgü değerlendirme için yetkin bir hukukçu, mali müşavir veya göçmenlik danışmanından profesyonel destek alın.