Avrupa’da “B Planı” Arayanlar İçin: Portekiz Golden Visa Neyi Çözer?
AB’de yaşama, iş kurma ya da sadece Schengen’de serbest dolaşım hakkına sahip olma fikri, son yıllarda birçok kişi ve aile için stratejik bir güvenceye dönüştü. Ancak klasik oturum yolları çoğu zaman istihdam teklifi, uzun süreli fiili ikamet veya yoğun bürokrasi şartlarına takılır.
Portekiz Golden Visa (ARI – Yatırım Yoluyla Oturum İzni), tam da bu noktada devreye girer: nispeten düşük fiziksel bulunma zorunluluğu ile Portekiz’de yasal oturum sağlar; doğru planlama ile kalıcı oturum ve hatta Portekiz vatandaşlığı yolunu açabilir. Program 2012’den beri yürürlüktedir ve 2025/2026 döneminde yatırım seçenekleri ve eşikler açısından önemli güncellemeler görmüştür.
Portekiz Golden Visa Nedir? (2026 Perspektifi)
Portekiz Golden Visa, AB/AEA/İsviçre dışı ülke vatandaşlarının Portekiz’de belirli yatırım türleriyle oturum izni almasını sağlayan bir “residency-by-investment” programıdır. Genel çerçevede program;
- 18 yaş üstü, AB/AEA/İsviçre vatandaşı olmayan başvuru sahiplerine yöneliktir,
- Schengen Bölgesi’nde vizesiz seyahat imkânı sunar,
- Portekiz’de sağlık ve eğitim gibi sistemlere erişim avantajları doğurabilir,
- Asgari fiziksel kalış şartı ile (ortalama yılda yaklaşık 7 gün) sürdürülebilir bir “AB bağlantısı” kurmayı mümkün kılar.
Program, özellikle işini ve hayatını tamamen taşımadan Avrupa’da seçenek yaratmak isteyen yatırımcılar için öne çıkar.
AB Vatandaşlığına Giden Yol: Golden Visa ile Gerçekte Ne Mümkün?
Golden Visa doğrudan “AB vatandaşlığı” vermez; önce Portekiz’de yasal oturum başlar. Ardından mevzuattaki şartlar karşılandığında kalıcı oturum veya vatandaşlık (naturalization) gündeme gelir.
5. yılda vatandaşlık mümkün mü? (2026’da kritik not)
Klasik anlatı şu şekildedir: Golden Visa ile Portekiz’de yasal oturum sürdürüldüğünde 5 yıl sonunda kalıcı oturum ya da vatandaşlık başvurusuna hak kazanılır. Ancak 2025’te vatandaşlığa geçiş süresinin genel olarak 10 yıla uzatılmasına dair düzenleme gündeme gelmiştir; 2026’da uygulama ve geçiş hükümleri başvuru tarihine göre farklılaşabilir.
Bu nedenle strateji kurarken iki senaryoya aynı anda hazırlıklı olmak gerekir:
- Senaryo A: Mevcut 5 yıllık çizelge korunur (özellikle değişiklik öncesi başvurularda).
- Senaryo B: Yeni düzenleme hayata geçer ve vatandaşlık için daha uzun süreli ikamet istenir.
En sağlıklı yaklaşım, başvuru öncesi güncel uygulamayı teyit etmek ve dosyayı olası değişikliklere dayanıklı kurgulamaktır.
Uygunluk Şartları: Başvuru Dosyasının Temel Taşları
Golden Visa başvurularında yatırım kadar uyumluluk (compliance) da belirleyicidir. Programın 2026 çerçevesinde beklenen temel şartlar şöyledir:
- AB/AEA/İsviçre vatandaşı olmamak ve 18+ yaşında olmak.
- Adli sicil temizliği: Hem ikamet edilen ülke hem Portekiz kayıtları açısından; belgeler genellikle son 3 ay içinde alınmış olmalıdır.
- NIF (Portekiz vergi numarası) almak.
- Portekiz’de banka hesabı açmak ve yatırımın fon kaynağını Portekiz dışından göstermek.
- Sağlık sigortası (Portekiz’de geçerli özel poliçe veya uluslararası eşdeğer).
- Konaklama kanıtı (kira sözleşmesi veya mülkiyet vb.).
- Portekiz’de vergi/sosyal güvenlik borcu bulunmaması ve gerekli kayıtların yapılması.
Aile birleşimi: Kimler dosyaya dahil olabilir?
Golden Visa, çoğu yatırımcı için “aile planı” ile anlam kazanır. Genel çerçevede dosyaya şu kişiler dahil edilebilir:
- Eş
- Bağımlı çocuklar (genellikle 26 yaş altı, öğrenci ve bağımlılık şartlarıyla)
- Bağımlı ebeveynler (genellikle 65 yaş üstü)
Her aile üyesi için ayrıca işlem/harç kalemleri oluşur; bu nedenle bütçeyi “tek kişi” üzerinden değil, aile kompozisyonu üzerinden planlamak gerekir.
2023 Sonrası Değişim: Gayrimenkul Yerine Fonlar ve Alternatif Yatırımlar
Portekiz Golden Visa denince geçmişte ilk akla gelen model “gayrimenkul”dü. Ancak 2023 sonrası yaklaşım değişti; 2025/2026 döneminde ise eşikler yükseldi ve seçenekler yeniden şekillendi. Güncel tabloda en çok konuşulan yatırım türleri:
1) Yatırım fonları (Venture Capital / Fon katılımı) – 2026’da en popüler yol
- Minimum tutar: €500.000 (önceki €350.000 seviyesinden yükseldi)
- Öne çıkan nokta: Onaylı fonlara katılım; yatırımın genellikle en az 5 yıl korunması
Fonlar, operasyonel yönetim yükünü azaltabildiği için tercih edilir; ancak fon seçimi, risk profili, vade ve çıkış senaryosu gibi başlıklar profesyonel değerlendirme ister.
2) Sermaye transferi
- Minimum tutar: €1.500.000 (önceki €1.000.000 seviyesinden yükseldi)
- Not: Banka kanalları ve fon kaynağı ispatı bu modelde daha görünür hale gelir.
3) İstihdam yaratma / Şirket üzerinden model
- Seçenek: Portekiz’de kurulan/sahip olunan şirkette 10 tam zamanlı iş yaratma (düşük yoğunluklu bölgelerde 8)
- Alternatif: Mevcut bir şirkete €500.000 yatırım + 3 yıl boyunca en az 5 iş yaratma
Bu rota, Portekiz’de gerçek ekonomik faaliyet planlayan girişimciler için uygundur. İş gücü maliyetleri, bordro düzeni ve uyum gereklilikleri iyi yönetilmezse sürdürülebilirlik zorlaşır.
4) Bilimsel araştırma
- Minimum tutar: €500.000
- Alan: Kamu/özel araştırma kurumlarına yönlendirilen yatırım
5) Sanat / kültürel miras bağışı
- Minimum tutar: €250.000 (düşük yoğunluklu bölgelerde €200.000)
- Karakter: Bağış niteliğinde; geri dönüş beklentisi yerine hızlı ve net yapı arayanlar için değerlendirilebilir.
6) Gayrimenkul (kısıtlı)
- Minimum: genellikle €500.000+
- Kısıt: Lizbon/Porto gibi ana merkezlerde kapsam dışı; Azorlar, Madeira veya iç/düşük yoğunluklu bölgeler gibi sınırlı alanlar öne çıkar.
Fiziksel Bulunma Şartı: “Taşınmadan Oturum” Mantığı
Golden Visa’nın cazibesini artıran ana unsur, Portekiz’e tam zamanlı taşınmadan oturumu sürdürebilme imkânıdır. Uygulamada:
- 1. yıl: en az 7 gün
- Sonraki her 2 yıllık dönem: toplam 14 gün
Bu yapı, işini başka ülkede sürdüren yatırımcıların Portekiz bağını korumasına yardımcı olur. Ancak seyahat günlerinin ispatı, kart yenilemeleri ve olası mevzuat değişiklikleri açısından düzenli takip şarttır.
Başvuru Süreci (AIMA/SEF Dönüşümü) ve Zaman Çizelgesi
Başvurular, SEF’ten AIMA’ya geçen süreçle birlikte idari olarak yeniden yapılandı. Pratikte süreç aşağıdaki gibi ilerler:
Adım adım başvuru
- NIF alın ve Portekiz’de banka hesabı açın.
- Seçilen yatırım türüne göre yatırımı gerçekleştirin.
- Pasaport, yatırım kanıtı, sigorta, adli sicil, vergi uygunluk belgeleri gibi evrakları hazırlayın (bir kısmında “son 3 ay” kuralı önemlidir).
- AIMA sisteminden online başvuru ve harç/ücret ödemeleri.
- Biyometri randevusu (bekleme süreleri dosyaya ve yoğunluğa göre uzayabilir; 9–12 ay bandı görülebilir).
- İlk oturum kartı: genellikle 2 yıl.
Yenilemeler ve toplam süre
Kart yenilemeleri, bitiş tarihinden 30–90 gün önce planlanır. 5 yıllık periyotta iki yenileme ile kalıcı oturum/vatandaşlık eşiğine ulaşılması hedeflenir. Burada kritik nokta şudur: “5 yıl” hesabı çoğu durumda kartın düzenlenmesi ile başlar; başvurunun sisteme girildiği günle değil.
Maliyetler: Yatırım Hariç Gerçekçi Bütçe Nasıl Kurulur?
Golden Visa’yı değerlendirirken yalnızca “minimum yatırım tutarı”na bakmak yanıltıcı olur. 2026 perspektifinde yatırım hariç masraflar; başvuru/işlem ücretleri, yenilemeler, çeviri-noter-apostil, hukuki danışmanlık, NIF/banka operasyonları ve sigorta gibi kalemlerden oluşur.
Yatırım hariç tahmini toplam
- Başvuru + işlem ücretleri (ilk dosya): yaklaşık €5.858
- 2 yenileme: yaklaşık €5.326
- Hukuki/çeviri/NIF/banka operasyonları: çoğu dosyada €2.000–€5.000 bandı
- Sağlık sigortası (5 yıl): bazı senaryolarda €0–€2.000
- Toplam (tek kişi, yatırım hariç): yaklaşık €18.500–€28.500
Minimum yatırım dahil toplam resim
- Kültür/sanat bağışı gibi en düşük girişli seçeneklerde toplam bütçe (yatırım+masraf) yaklaşık €268.500+ seviyesinden başlayabilir.
- Fon yatırımı gibi yaygın rotalarda toplam bütçe (yatırım+masraf) yaklaşık €528.500+ seviyelerine çıkabilir.
Aile üyeleri eklendikçe, harçlar ve dokümantasyon giderleri artar. Bu nedenle bütçe, baştan itibaren “aile paketli” kurgulanmalıdır.
Vatandaşlık Aşaması: Dil Şartı ve Uyum Kriterleri
Golden Visa sonunda vatandaşlığa giden yolda genellikle şu başlıklar öne çıkar:
- A2 seviyesinde Portekizce dil yeterliliği
- Sabıka kaydı açısından temiz profil ve ciddi suçların olmaması
- Yeni düzenlemelerle gündeme gelen civic test (kültür/haklar) gibi ek koşullar
Vatandaşlık onayı sonrası, yatırım türüne göre yatırımın elden çıkarılması mümkün hale gelebilir; fakat çıkış stratejisini baştan planlamak, fon ve vergi boyutunu ayrıca analiz etmek gerekir.
Riskler ve 2026’da Dikkat Edilecek Noktalar
- Eşiklerin artması: Fonlarda €500.000, sermaye transferinde €1.5M gibi artışlar maliyeti yükseltti.
- Gayrimenkulde alan kısıtı: Lokasyon uygunluğu net kontrol ister.
- AIMA backlog riski: Biyometri ve kart basım süreleri uzayabilir; takvim planını etkiler.
- Vatandaşlık mevzuatı belirsizliği: 5 yıldan 10 yıla uzama tartışmaları stratejiyi doğrudan etkiler.
Bu Süreçte Profesyonel Destek Neden Kritik?
Golden Visa, “tek bir başvuru formu” değildir; vergi, yatırım, göç hukuku ve aile planlamasının birleştiği çok disiplinli bir projedir. En sık hata yapılan konular:
- Fon kaynağı ve banka uyum dokümantasyonunun yetersizliği
- Yanlış yatırım türü/yanlış bölge üzerinden ilerleme
- Evrakların süre aşımı (özellikle 3 ay kuralı) ve randevu takvimi
- Aile üyeleri için bağımlılık/öğrencilik kanıtlarının eksik sunulması
Corpenza, uluslararası mobilite ve iş geliştirme odaklı yaklaşımıyla; yatırım üzerinden oturum planlayan bireylerin yanı sıra Portekiz’de şirketleşme, bordro/EOR, uluslararası muhasebe ve personel görevlendirme (posted worker) gibi operasyonel ihtiyaçları olan girişimci ve şirketlerin uçtan uca kurgusunda güçlü bir çerçeve sunar. Özellikle “iş kurma/istihdam yaratma” rotasında, göç süreci ile operasyonel kurulumun birbirini doğru beslemesi başarı ihtimalini belirgin biçimde artırır.
Sonuç: Portekiz Golden Visa ile AB Vatandaşlığına Giden Yol Strateji İster
Portekiz Golden Visa, 2026 itibarıyla hâlâ Avrupa’da oturum edinmenin en esnek yollarından biridir; ancak yatırım eşikleri yükseldi, gayrimenkul rotası daraldı ve vatandaşlık süreleri konusunda belirsizlikler gündeme geldi. Bu nedenle başarı; doğru yatırım türünü seçmek, uyum dosyasını eksiksiz kurmak, aile planını baştan yapmak ve zaman çizelgesini gerçekçi yönetmekten geçer.
Hedefiniz yalnızca Schengen erişimi değil; uzun vadede kalıcı oturum ve mümkünse Portekiz vatandaşlığı ise, süreç planını “bugünün kuralları + yarının olası değişiklikleri” perspektifiyle ele almak en akıllı yaklaşım olur.
Sorumluluk Reddi (Disclaimer)
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, finansal veya vergisel danışmanlık niteliği taşımaz. Golden Visa ve vatandaşlık mevzuatı uygulamada değişebilir ve dosyaya göre farklı yorumlanabilir. Başvuru öncesinde güncel resmi uygulamayı kontrol etmenizi ve göç hukuku/vergilendirme alanlarında profesyonel destek almanızı öneririz.
