Avrupa Birliği içinde şirket kurmak isteyen yabancı girişimciler için “hız, maliyet ve hareket özgürlüğü” genellikle aynı anda sağlanması zor üçlüdür. Litvanya ise son yıllarda yaptığı mevzuat güncellemeleri, dijitalleşmiş kamu altyapısı ve yatırım dostu yaklaşımıyla bu üç alanı aynı potada buluşturan ülkelerden biri olarak öne çıkar. Üstelik süreç yalnızca şirket kuruluşuyla sınırlı kalmaz; doğru yapı kurgulandığında oturum izni, Schengen bölgesinde seyahat kolaylığı ve AB pazarına erişim gibi stratejik kazanımlar da yaratır.
Bu yazıda Litvanya’da yabancılara özel şirket kuruluşunun neden bu kadar güçlü bir seçenek haline geldiğini; online kuruluş hızı, düşük kurumlar vergisi (5–15%), AB tek pazarı ve oturum izni yolları gibi başlıklarda net ve pratik şekilde ele alıyoruz.
Yabancılar Litvanya’yı neden tercih ediyor?
Yabancı bir ülkede şirket kurarken karar mekanizması çoğu zaman aynı sorulara dayanır: “Süreç uzar mı?”, “Ofise gitmem gerekir mi?”, “Vergi yükü ne olacak?”, “Banka ve muhasebe operasyonu sorunsuz ilerler mi?”, “Daha sonra oturum iznine döner mi?” Litvanya, bu soruların önemli kısmına avantajlı yanıtlar verir.
- Tamamen online şirket kuruluşu (elektronik imza ve dijital platformlarla)
- Hızlı tescil: çoğu senaryoda 3–4 iş günü (bazı durumlarda 8 güne kadar)
- Rekabetçi kurumlar vergisi: 5–15% bandı (standart 15–16% olarak anılır)
- AB tek pazarına erişim: 27 ülkeye gümrük bariyersiz ticaret ve hizmet sunumu
- Oturum iznine giden iş sahipliği rotaları ve Schengen’de serbest dolaşım avantajı
- Fintech ve teknoloji ekosistemi: ödeme kuruluşları ve uluslararası operasyonlar için elverişli ortam
İhtiyaç/Sorun: AB’de şirket kurmak neden çoğu zaman zorlayıcıdır?
Birçok girişimci AB içinde şirketleşmeyi hedeflediğinde, süreçler şu noktalarda tıkanır:
- Fiziksel حضور zorunluluğu: Noter, banka, resmi daire randevuları ile zaman kaybı
- Yüksek başlangıç maliyetleri: ofis, danışmanlık, sermaye ve bakım maliyetleri
- Vergi karmaşıklığı: KDV uygulamaları, stopajlar, ülkeler arası çifte vergilendirme riski
- Göçmenlik bariyerleri: iş planı, istihdam kriterleri, süre şartları
- Operasyonel sürdürülebilirlik: muhasebe, bordro, sosyal güvenlik, raporlama yükümlülükleri
Litvanya, e-devlet yaklaşımı ve yatırımcı odaklı düzenlemeleri sayesinde bu tıkanıklıkları azaltır. Özellikle online şirket kuruluşu ve AB uyumlu vergi altyapısı sayesinde, yabancı girişimciler için öğrenme eğrisini daha yönetilebilir hale getirir.
Çözüm: Litvanya’da şirket kuruluş süreci (yabancılar için pratik özet)
1) Şirket türü ve temel parametrelerin belirlenmesi
Öncelikle faaliyetin niteliğine göre doğru şirket tipi, ortaklık yapısı ve yönetim modeli belirlenir. Litvanya, start-up, fintech, yazılım, ticaret ve uluslararası hizmet operasyonları için sıklıkla tercih edilir.
2) Şirket adı rezervasyonu ve dijital başvuru
Şirket adı rezervasyonu dijital kanallar üzerinden hızlıca yapılabilir ve onay süreci genellikle kısa sürer. Ardından elektronik imza ve (mümkünse) İngilizce formlar kullanılarak kuruluş başvurusu tamamlanır. Araştırma verilerine göre çoğu durumda 3–4 iş gününde şirket tescili mümkün olur; bazı senaryolarda süreç 8 güne kadar uzayabilir.
3) Fiziksel bulunma zorunluluğunun azalması
Litvanya’da süreç, doğru kurgulandığında yabancılar için uzaktan yürütülebilir. Başvuruda tipik olarak şu unsurlar talep edilir:
- Noter tasdikli vekâletname (süreci uzaktan yürütmek için)
- Pasaport kopyaları
- İkamet adresi bilgisi
- Şirket adı ve faaliyet alanı
- Yetkili sermaye/kuruluş sermayesi kanıtı (hazır şirket modelinde örneğin €1.000 gibi paketlere rastlanabilir)
Burada kritik bir nokta var: Litvanya’da resmi yazışmalar için Litvanya içinde yasal adres gerekir. Bu adres fiziksel veya “sanal ofis” modeliyle sağlanabilir.
4) Tescil sonrası otomatik kayıtlar ve dokümantasyon
Tescil tamamlandıktan sonra şirket, devlet sicil sistemlerine ve ilgili idari kayıtlara entegre olur. Kuruluş belgeleri ve şirket sözleşmeleri çoğunlukla Litvanca düzenlenir; gerektiğinde doğrulanmış çeviri süreçleri devreye girer. Operasyonun sorunsuz ilerlemesi için bu aşamada muhasebe ve raporlama düzeninin de en baştan kurulması gerekir.
Vergi avantajları: 5–15% kurumlar vergisi bandı ve AB uyumlu yapı
Litvanya’yı öne çıkaran başlıklardan biri rekabetçi vergi rejimidir. Araştırma verilerinde de vurgulandığı gibi kurumlar vergisi genel çerçevede 5–15% bandında değerlendirilir; standart oran 15–16% olarak anılır. Küçük şirketlerde veya bazı koşullarda daha düşük oranlar gündeme gelebilir; ayrıca özel ekonomik bölgelerde belirli sürelerle vergi teşvikleri (ör. ilk yıllarda istisna) bulunabilir.
Temel vergi kalemleri (özet tablo)
- Kurumlar vergisi (CIT): 5–15% (standart 15–16% olarak belirtilir); küçük firmalar/yeniden yatırım gibi senaryolarda düşebilir, ekonomik bölgelerde teşvikler olabilir.
- Temettü vergisi: 15% (çifte vergilendirme anlaşmalarıyla düşebilecek senaryolar gündeme gelebilir).
- KDV (VAT): AB standardında; AB içi işlemlerde ters beyan (reverse charge) gibi mekanizmalar ve iade süreçleri ticareti kolaylaştırabilir.
- Sosyal güvenlik: işveren ~31.18% + çalışan ~9% (bordro kurgusunda maliyet hesabını doğrudan etkiler).
Çifte vergilendirme anlaşmaları ve fon hareketliliği
Litvanya’nın 80+ ülkeyle çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması bulunması, sınır ötesi gelirlerde vergi planlaması açısından önemlidir. Ayrıca araştırma verilerinde belirtildiği üzere döviz kontrolü olmaması, fonların serbest hareketini destekler. Bu özellik, özellikle uluslararası ticaret, yazılım ihracatı ve fintech operasyonlarında pratik avantaj sağlar.
AB tek pazarına erişim: 27 ülkeye tek şirketle açılma mantığı
Litvanya’da şirket kurduğunuzda yalnızca “Litvanya’da şirket” sahibi olmazsınız; aynı zamanda AB’nin tek pazar dinamiklerine daha yakın konumlanırsınız. 27 ülkeden oluşan pazarda (450+ milyon tüketici) gümrük bariyersiz ticaret ve hizmet sunumu, ölçeklenebilir büyüme için güçlü bir temeldir.
Bir diğer kritik avantaj ise kurumsal itibar boyutudur. Litvanya şirketleri “offshore” algısından uzaktır. Bu durum; tedarikçi anlaşmaları, B2B iş birlikleri ve bazı finansal süreçlerde (kredi/limit/partner onayı gibi) daha öngörülebilir bir operasyon sağlayabilir.
Oturum izni ve mobilite: İş sahipliği üzerinden Schengen avantajı
Litvanya’da şirket sahipliği, yabancılar için göçmenlik tarafında da stratejik bir kapı açabilir. Araştırma verilerine göre, belirli şartları sağlayan iş sahipleri/şirket yöneticileri oturum izni rotalarını değerlendirebilir. Örnek senaryolar arasında:
- Şirkette en az 1/3 pay sahibi olmak veya
- En az 6 aydır faaliyet gösteren bir şirketi yönetmek ve Litvanya’da istihdam kriterlerini karşılamak
Oturum izniyle birlikte pratik kazanımlar şunlardır:
- Litvanya’da daha uzun süre kalabilme ve işinizi yerinde büyütebilme
- Schengen bölgesinde vizesiz seyahat kolaylığı (oturum kartının sağladığı dolaşım hakkı çerçevesinde)
- Uzun vadede kalıcı oturum ve bazı senaryolarda vatandaşlığa giden yol (araştırma verilerinde genel çerçeve olarak 10 yıl; eş üzerinden 7 yıl gibi istisnalar anılır)
- Aile birleşimi imkânları (eş ve çocuklar için başvuru yolları)
Bu başlık özelinde kritik nokta şudur: Oturum izni süreçleri yalnızca şirket kurmakla “otomatik” ilerlemez. Şirketin gerçek faaliyeti, istihdam, finansal sürdürülebilirlik ve mevzuata uygunluk gibi kriterler değerlendirmede belirleyici olur. Bu nedenle en baştan doğru yapı, doğru takvim ve doğru dokümantasyonla ilerlemek gerekir.
Operasyonel maliyet ve kolaylık: Neden Litvanya “verimli” bir merkez sayılır?
Litvanya, Batı Avrupa’daki birçok alternatife kıyasla daha düşük operasyon maliyetleriyle öne çıkar. Ofis, destek hizmetleri ve genel işletme giderleri nispeten ulaşılabilir seviyelerde kalabilir. Ayrıca İngilizce’nin iş dünyasında yaygın kullanımı ve e-devlet çözümleri, yabancı ekiplerin adaptasyonunu hızlandırır.
Fintech ve teknoloji ekosisteminin gelişmiş olması da ayrı bir avantajdır. Ödeme sistemleri, uluslararası tahsilat, abonelik modelleri ve dijital hizmet ihracı gibi alanlarda Litvanya, AB içinde güçlü bir konumda anılır.
Raporlama ve uyum yükümlülüklerini göz ardı etmeyin
Avantajların yanında, düzenli uyum ve raporlama disiplinini de kurmanız gerekir. Litvanya’da şirketler yıllık muhasebe/bilanço beyanı ve bordroya bağlı olarak aylık raporlamalar gibi yükümlülüklerle karşılaşabilir. Bu noktada dış kaynak muhasebe ve payroll hizmetleriyle ilerlemek, hem hataları azaltır hem de yönetim ekibinin odağını büyümeye çevirir.
Litvanya’da şirket kurarken en sık yapılan hatalar
- Yasal adres gerekliliğini geç fark etmek ve tebligat süreçlerini aksatmak
- Vergi avantajı var diye iş modeli–vergi uyumu kurmadan acele şirket açmak
- Bordro ve sosyal güvenlik maliyetlerini toplam bütçeye doğru yansıtmamak
- AB KDV süreçlerinde (ters beyan, iadeler, intra-EU ticaret) dokümantasyonu eksik tutmak
- Oturum izni hedefleniyorsa, şirketin gerçek faaliyeti/istihdamı gibi kriterleri başından planlamamak
Corpenza bu süreçte nasıl değer katar?
Litvanya’da şirket kuruluşu tek başına bir “tescil” işi değildir; çoğu zaman vergi, muhasebe, payroll, uluslararası mobilite ve göç başlıklarının birlikte tasarlanmasını gerektirir. Corpenza, bu noktada şirketlerin AB içinde doğru yapı ile ilerlemesine yardımcı olur:
- Şirketleşme stratejisi: hedef pazar, faaliyet modeli ve risklere göre doğru kurgu
- Uluslararası muhasebe ve vergi koordinasyonu: raporlama düzeni, uyum takvimi ve çifte vergilendirme perspektifi
- Payroll / EOR ve mobilite: Litvanya’da veya AB içinde istihdam planı olan şirketler için bordro ve çalışma düzeni kurgusu
- Posted worker modeli ile vergi optimizasyonu: sınır ötesi görevlendirmelerde doğru çerçeve ve uyum yaklaşımı
- Oturum izni ve yatırım göçü danışmanlığı: şirket sahipliği üzerinden ilerleyen oturum stratejisinin iş planıyla uyumlaştırılması
Özellikle birden fazla ülkede ticaret yapan veya AB’de ölçeklenmek isteyen şirketlerde küçük bir kurgu hatası; KDV, stopaj, bordro ve oturum süreçlerinde zincirleme sorunlar yaratabilir. Bu nedenle profesyonel destek, “hız” kadar “doğru ve sürdürülebilir” ilerlemek için kritik rol oynar.
Sonuç: Litvanya, yabancı girişimci için AB içinde güçlü bir başlangıç noktası
Litvanya; online şirket kuruluşu, 3–4 iş gününe inebilen tescil süresi, 5–15% kurumlar vergisi bandı, AB tek pazarına erişim ve oturum iznine uzanan mobilite avantajları ile yabancı girişimciler için yüksek değerli bir alternatif sunar. Doğru planlama ile Litvanya şirketi; yalnızca yerel bir tüzel kişilik değil, AB’ye açılan ölçeklenebilir bir operasyon merkezi haline gelebilir.
Sorumluluk reddi: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, mali veya vergisel danışmanlık niteliği taşımaz. Şirket kuruluşu, vergi oranları, teşvikler, KDV uygulamaları ve oturum izni şartları zaman içinde değişebilir ve kişiye/iş modeline göre farklılık gösterebilir. Başvuru yapmadan önce güncel resmi düzenlemeleri kontrol etmenizi ve alanında uzman profesyonellerden destek almanızı öneririz.
