Avrupa Birliği içinde, dijitalleşmiş ve vergi açısından rekabetçi bir ülkede şirket kurmak istiyorsanız, Letonya 2026 itibarıyla öne çıkan seçeneklerden biri olacak. Düşük giriş maliyetleri, 1–3 günde tamamlanan online kuruluş süreçleri ve dağıtılmamış kâra uygulanan avantajlı vergi rejimiyle Letonya, özellikle teknoloji, e-ticaret ve hizmet ihracatına odaklanan girişimciler için güçlü bir merkez haline geliyor.
Letonya’da Şirket Kurmanın 2026 Perspektifi: Neden Gündeminize Almalısınız?
Letonya, Dünya Bankası “İş Yapma Kolaylığı” endeksinde ilk 30 içinde yer alan, iş ortamı ve dijital devlet uygulamaları ile öne çıkan bir AB üyesi ülke konumunda. 2025 sonrası AB dijital reformlarıyla birlikte 2026’ya gelindiğinde:
- Dijital odaklı şirket kuruluş süreçleri daha da kısalıyor; birçok adımı e-imza ile 1–3 iş günü içinde tamamlayabiliyorsunuz.
- Kurumlar vergisi oranı %20 seviyesinde, ancak küçük ölçekli işletmeler ve belirli ciro eşiklerinin altında kalan şirketler için daha düşük efektif oranlar ve muafiyetler söz konusu.
- AB Tek Pazarı’na tam erişim sayesinde Letonya’dan tüm Avrupa’ya ürün ve hizmet satmak mümkün.
- Yeşil dönüşüm ve dijitalleşme odaklı AB fonları ve hibe programları, özellikle inovatif ve sürdürülebilir iş modelleri için ek avantaj sağlıyor.
Öte yandan, Letonya iç pazarı görece küçük olduğundan, iş modelinizi en baştan ihracat ve AB geneli satış üzerine kurgulamak kritik. Ayrıca AB dışı kurucular için vize, oturum ve göçmenlik süreçleri ayrıca planlanmalı.
Letonya’da Yabancılar İçin Uygun Şirket Türleri
2026’da Letonya’da şirket kurmak isteyen yabancı yatırımcılar için en yaygın ve pratik yapı Limited Şirket (SIA) olacak. Ana seçenekler şöyle:
1. Limited Şirket (SIA)
- En yaygın ve önerilen yapı; KOBİ’ler ve start-up’lar için ideal.
- Asgari sermaye 1 € (sembolik), ancak pratikte bankacılık ve iş ortakları nezdinde daha yüksek bir sermaye tutarı güven verir.
- Ortak sayısı en az bir kişi; gerçek kişi veya tüzel kişi olabiliyor, ikamet şartı yok.
- En az bir yönetici (director) atanması gerekiyor; yine yerleşiklik şartı bulunmuyor.
- Ortakların sorumluluğu, taahhüt ettikleri sermaye ile sınırlı.
2. Bireysel Tacir (Individuālais komersants)
- Tek kişi işletmeler için basit bir yapı.
- Kuruluş süreci hızlı fakat sınırsız şahsi sorumluluk barındırıyor.
- Yabancı yatırımcılar için genellikle riskli; varlık koruması açısından SIA çok daha güvenli.
3. Anonim Şirket (AS)
- Orta-büyük ölçekli yatırımlar, halka açılma veya kurumsal yapılar için uygun.
- Daha yüksek sermaye gerektirir, yönetim yapısı daha karmaşıktır.
4. Şube veya Bağlı Ortaklık
- Mevcut bir yabancı şirketin şube açması veya Letonya’da bağlı ortaklık (subsidiary) kurması mümkün.
- Şube, ana şirketten hukuken ayrı bir tüzel kişilik oluşturmaz; bağlı ortaklık ise başlı başına bir SIA/AS olabilir.
AB pazarına girişte esneklik, vergi optimizasyonu ve yatırımcı güveni açısından SIA formatı çoğu durumda en rasyonel tercih olacaktır.
Adım Adım: 2026’da Letonya’da Şirket Kuruluş Süreci
Letonya’da şirket kuruluşunu temel olarak 4 ana aşamada toplayabiliriz: Ön hazırlık, kayıt başvurusu, vergi kaydı ve bankacılık & operasyonel kurulum.
1. Ön Hazırlık: Şirketin Temel Unsurlarını Belirleme
Bu aşama genellikle 1–2 gün içinde tamamlanabilir ve büyük oranda uzaktan yürütülebilir.
- İsim seçimi: Şirket unvanı benzersiz olmalı, yanıltıcı veya korumalı kelimeler (örneğin “banka”) içermemeli. SIA için isimde “SIA” ibaresi yer alır. Uygunluğunu Letonya Ticaret Sicili (Enterprise Register) çevrimiçi sorgu sisteminde kontrol edebilirsiniz.
- Faaliyet konusu ve NACE kodları: Örneğin bilişim hizmetleri için 62.01 vb. Çoğu sektör serbest; finans, sigorta, ilaç, gıda gibi alanlar için ayrıca lisans gerekebilir.
- Yasal adres (registered office): Letonya’da gerçek bir adres zorunludur. Fiziksel ofis kiralayabilir veya yasal adres sağlayan sanal ofis hizmetleri kullanabilirsiniz (yıllık yaklaşık 100–500 € bandı).
- Ortaklar ve yönetim: En az bir ortak ve bir yönetici atayın. Ortak ve yöneticilerin Letonya veya AB’de ikamet zorunluluğu yoktur.
- Şirket ana sözleşmesi (Articles of Association): Sermaye, pay yapısı, yönetim ve kâr dağıtım kurallarını içerecek şekilde Letonca hazırlanır. Burada profesyonel hukuki destek almak ileride doğabilecek uyuşmazlıkları önler.
- Sermaye taahhüdü: Asgari 1 € olabilir; genellikle banka hesabına sermaye blokaj yazısı alınır veya alternatif prosedürler uygulanır.
Yabancı kurucular için pasaport kopyaları ve bazı durumlarda noter onayı ve apostil gerekebilir. AB dışı kurucuların, bir vekaletname ile yerel temsilci ataması pratik süreç yönetimi açısından büyük kolaylık sağlar.
2. Letonya Ticaret Sicili’ne Kayıt Başvurusu
Kayıt işlemleri Uzņēmumu reģistrs (Enterprise Register) üzerinden yapılır. 2026 itibarıyla süreçlerin büyük bölümü e-imza ile çevrimiçi yürütülecektir.
- Belgelerin hazırlanması ve noter onayı:
- Ana sözleşme ve kuruluş kararı
- Kurucuların kimlik belgeleri
- Yasal adres kullanım hakkını gösteren belge
- Sermaye ödendiğine dair banka yazısı veya beyan
- Noter masrafları: Genellikle 50–100 € civarında; yabancı belgeler için apostil ve yeminli tercüme gerekebilir.
- Devlet harcı (registration fee): Standart SIA için yaklaşık 30 €; hızlı işlem veya özel durumlarda daha yüksek olabilir.
- Başvuru dili: Esas dil Letonca’dır. Bazı ekler İngilizce kabul edilse de, kritik belgeler için Letonca tercüme çoğu zaman zorunludur.
- İşlem süresi: Belgeler tam ve doğru ise genellikle 1–5 iş günü arasında tescil tamamlanır.
2026’da AB dijital tek pazar mevzuatı kapsamında, kimlik ve imza doğrulamasında gelişmiş e-imza ve blokzincir tabanlı doğrulama çözümleri daha yaygın kullanılacak. Bu da özellikle tamamen uzaktan kuruluş senaryolarını destekleyecek.
3. Vergi ve KDV (VAT) Kayıt Süreçleri
Şirket tescil olduktan sonra Letonya Vergi Dairesi (VID) nezdinde vergi mükellefiyeti başlar. Vergi süreçleri, Elektronik Beyan Sistemi (EDS) üzerinden yönetilir.
- Vergi kimlik numarası: Kayıtla birlikte şirketiniz bir vergi numarası alır.
- KDV (VAT) kaydı:
- Yıllık cironuz belirli bir eşiği (örneğin 40.000 € civarı) aştığında KDV kaydı zorunlu hale gelir.
- AB içi satış ve alımlar, e-ticaret projeleri veya uluslararası iş yapıyorsanız, eşiği beklemeden isteğe bağlı KDV kaydı stratejik avantaj sağlayabilir.
- Vergi oranları:
- Standart KDV oranı %21’dir.
- Belirli sektörlerde (örneğin bazı gıda ürünleri, yayıncılık vb.) indirimli oranlar (örneğin %12) uygulanabilir.
- Sosyal güvenlik ve bordro:
- İşveren sosyal güvenlik katkısı 2025 verilerine göre yaklaşık %23,59 seviyesindedir; 2026’da küçük ayarlamalar beklenebilir.
- Çalışan kaydı ve bordro bildirimleri VID’nin e-sistemleri üzerinden yapılır.
AB dışından bir şirket olarak KDV mükellefi oluyorsanız, Letonya’da bir fiskal temsilci atamanız gerekebilir. Bu noktada uluslararası vergi ve KDV uyumu için profesyonel destek almanız önemlidir.
4. Banka Hesabı Açılışı ve Operasyonel Kurulum
Ticaret sicili kaydı sonrasında şirketinizi fiilen faaliyete geçirmek için şu adımları tamamlarsınız:
- Banka hesabı açılışı:
- Swedbank, SEB, Citadele gibi yerel bankalar ile çalışabilirsiniz.
- Uyum (AML/KYC) kontrolleri nedeniyle kurucuların kimlik bilgileri, şirket faaliyet planı ve fonların kaynağı detaylı şekilde incelenir.
- Alternatif olarak, Wise Business gibi fintech çözümleri uluslararası ödeme trafiğini kolaylaştırabilir.
- İzin ve lisanslar: Finans, sigorta, gıda, eğitim, sağlık vb. düzenlenmiş sektörlerde ilgili bakanlık ve kurumların lisans süreçlerini tamamlamanız gerekir. Bu süreçler 2–30 gün arası sürebilir.
- Muhasebe altyapısı:
- Letonya’da her şirket yıllık finansal tablo sunmak zorundadır.
- Genellikle yerel bir muhasebe ofisi veya outsourcing çözümüyle çalışmak en pratik yoldur (aylık 100–300 € bandı tipiktir).
- İstihdam ve sözleşmeler:
- Çalışanlarla yapılacak iş sözleşmeleri Letonya iş hukuku ile uyumlu olmalıdır.
- Asgari ücret 2025 itibarıyla 700 €/ay seviyesindedir; 2026’da %3–5 arası artış öngörülmektedir.
Letonya’da Vergi Rejimi ve Şirket Kuruluş Maliyetleri (2026 Öngörüleri)
Kurumlar Vergisi ve Diğer Temel Vergiler
- Kurumlar Vergisi (CIT): Genel oran %20’dir. Ancak Letonya, kârı dağıtılmadığı sürece vergilendirmeyen modeliyle bilinir. Yani şirket içinde yeniden yatırım yaptığınız kazançlar, dağıtılan kâra göre daha avantajlı muamele görebilir.
- Küçük işletme rejimleri: Belirli ciro eşiğinin (örneğin 40.000 €) altında kalan mikro ölçekli işletmeler için daha düşük efektif oranlar veya basitleştirilmiş vergi rejimleri bulunur.
- Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları: Letonya’nın 60’tan fazla ülkeyle çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması mevcuttur. Bu, Türkiye, AB ve diğer ülkelerle iş yapan şirketler için önemli bir planlama aracıdır.
Şirket Kuruluş ve İlk Yıl Tahmini Maliyetleri
2025 verileri ve %2–3 bandında enflasyon varsayımıyla 2026 için ortalama maliyet aralıkları:
- Devlet harçları: Yaklaşık 30–150 €
- Noter ve hukuki belge masrafları: 200–500 €
- Uzaktan kuruluş paketleri (yabancılar için “anahtar teslim” hizmetler): 800–1.500 €
- Yasal adres / sanal ofis: 100–500 €/yıl
- Banka hesabı açılışı: Çoğu zaman ücretsiz, bazı bankalarda işlem ücreti 50 €’ya kadar çıkabilir.
- İlk yıl muhasebe ve danışmanlık: 500–2.000 € (faaliyet hacmi ve işlem sayısına göre değişir)
Özetle: Temel bir SIA şirketini, profesyonel destek alarak ve uzaktan dahi olsanız, genellikle 1.000–3.000 € aralığında bir toplam başlangıç bütçesiyle kurabilirsiniz (lisanslı sektörler ve özel durumlar hariç).
AB Dışı Kurucular ve Yabancılar İçin Özel Hususlar
AB/AEA vatandaşı olmayan kurucular için şirket kuruluşu tek başına oturum veya çalışma izni anlamına gelmez. 2026’da dikkat edilmesi gereken başlıca başlıklar:
- Vize & oturum izinleri: Şirket kurucu ortağı olmanız, doğrudan Letonya’da yaşama hakkı vermez. İş insanı vizesi, start-up vizesi, D tipi vize veya girişimci oturum izinlerini ayrıca planlamalısınız.
- Uzaktan kuruluş imkânı: E-imza, noter onayı ve vekaletname kombinasyonu ile şirket kuruluş aşamalarını %100 online yönetmek pratikte mümkündür.
- Banka ve uyum süreçleri: Yüksek riskli ülkelerden gelen kurucular için bankalar daha detaylı “kaynak ispatı” ve iş planı sunumu isteyebilir.
- İstihdam ve EOR/payroll çözümleri: Letonya’da ofis açmadan personel bulundurmak istiyorsanız, Employer of Record (EOR) ve bordro hizmetleri üzerinden çalışan istihdamı stratejik bir alternatif sunar.
Letonya’da Şirket Kurarken Sık Karşılaşılan Zorluklar ve İpuçları
- Dil engeli: Resmi dil Letonca olduğundan, ticaret sicili, vergi dairesi ve bazı lisans otoriteleriyle iletişimde dil bariyeri yaşayabilirsiniz. Yeminli tercüman ve yerel danışman ile çalışmak süreci hızlandırır.
- Düzenlenmiş sektörler: Finansal hizmetler, sigorta, ilaç, kripto varlık hizmetleri, eğitim ve sağlık gibi alanlarda lisans almak hem zaman hem de belge açısından daha yoğun bir süreçtir.
- Sürekli uyum (compliance): Yıllık raporlar, KDV beyannameleri, transfer fiyatlandırması, e-fatura yükümlülükleri gibi düzenli sorumluluklar profesyonel bir muhasebe ve vergi ekibi gerektirir.
- Stratejik planlama: Letonya’yı sadece şirket kurmak için değil, AB içinde tedarik zinciri, vergi optimizasyonu ve mobilite stratejinizin bir parçası olarak düşünün.
Corpenza Nasıl Destek Olur? (Letonya’da Şirket Kuruluşu, Bordro, Uluslararası Mobilite)
Letonya’da şirket kurmak, kağıt üzerinde birkaç günlük bir işlem gibi görünse de, uluslararası vergi, bordro, iş hukuku ve oturum izinleri devreye girdiğinde süreç hızla karmaşıklaşabilir. Özellikle birden fazla ülkede aynı anda faaliyet yürüten, personel gönderen veya yatırım planlayan şirketler için bu risk büyür.
Corpenza olarak, Avrupa ve global ölçekte sunduğumuz hizmetleri Letonya projelerinize entegre biçimde kurguluyoruz:
- Şirket kuruluşu ve yapılandırma: Letonya’da SIA veya şube kurulumu, ana sözleşme tasarımı, ortaklık yapısının vergi açısından optimize edilmesi.
- Uluslararası muhasebe ve vergi planlaması: Letonya–Türkiye veya Letonya–diğer ülkeler arasındaki çifte vergilendirme anlaşmalarını dikkate alarak grup düzeyinde vergi optimizasyonu.
- Payroll ve EOR (Employer of Record) çözümleri: Letonya’da kendi şirketiniz olmadan veya yeni kurulan şirketiniz adına, yerel iş hukuku ve vergi mevzuatına uygun bordro, sosyal güvenlik ve posted worker (yurtdışına geçici personel gönderimi) modelleri.
- Oturum izni, golden vize ve yatırımla vatandaşlık stratejileri: Letonya şirketinizin, AB’de ikamet ve mobilite planlarınızla uyumlu şekilde konumlandırılması.
- Regülasyon ve lisans danışmanlığı: Finansal hizmetler, fintech, e-para, kripto, sağlık ve eğitim gibi alanlarda lisans gerekliliklerinin uçtan uca yönetimi.
Böylece Letonya’daki yapınızı, sadece tek ülkelik bir şirketleşme hamlesi değil, tüm Avrupa operasyonlarınızı destekleyen stratejik bir merkez haline getirmenize yardımcı oluruz.
Sonuç: 2026’da Letonya’da Şirket Kurmak Stratejik Bir Avrupa Hamlesi
Letonya, 2026 itibarıyla:
- Dijitalleşmiş ve hızlı şirket kuruluş süreçleri,
- Rekabetçi kurumlar vergisi yapısı,
- AB içi serbest dolaşım avantajları,
- Gelişen inovasyon ve start-up ekosistemi
sayesinde, AB içinde verimli, esnek ve ölçeklenebilir bir üs arayan şirketler için son derece cazip bir ülke konumundadır. Ancak her ülke gibi Letonya’nın da kendine özgü vergi, iş hukuku ve uyum kuralları bulunur. Bu nedenle, şirketinizi kurmadan önce iş modelinizi, hedef pazarlarınızı ve personel yapılanmanızı bütüncül bir çerçevede değerlendirmeniz kritik önem taşır.
Uluslararası şirketleşme, bordro, posted worker, yatırımla oturum ve vatandaşlık gibi konularda deneyimli bir ekipten destek alarak, hem kuruluş sürecini hızlandırabilir hem de uzun vadede maliyet ve risklerinizi minimize edebilirsiniz.
Sorumluluk Reddi
Bu metindeki bilgiler, 2025 sonu itibarıyla erişilebilen resmi kaynaklar ve saygın uluslararası yayınlara dayanan genel nitelikli bir bilgilendirmedir. Hukuki, mali veya vergisel danışmanlık niteliği taşımaz. Vergi oranları, ücretler, eşik değerler ve mevzuat zaman içinde değişebilir.
Letonya’da veya başka bir ülkede şirket kurma, vergi planlaması, oturum izni, çalışma izni gibi kararlar almadan önce, güncel mevzuatı resmi kurumların internet siteleri üzerinden kontrol etmenizi ve alanında uzman profesyonel danışmanlardan kişisel durumunuza özel görüş almanızı önemle tavsiye ederiz.
