Almanya’da EU Blue Card ile çalışıyorsanız, oturum izninizin süresi yalnızca “takvimdeki bir tarih” değildir; iş sözleşmeniz, maaş eşiği, sağlık sigortanız ve seyahat planlarınızla doğrudan bağlantılı bir statüdür. Süre uzatma başvurusu yönetilebilir bir süreç olsa da, en sık yaşanan problem son dakikaya bırakmak ve güncellenen maaş eşiklerini gözden kaçırmaktır. Almanya’da makamlar otomatik hatırlatma göndermediği için takibi sizin yapmanız gerekir.
Bu yazıda, Almanya’da EU Blue Card sahipleri için oturum izni uzatma prosedürünü; ne zaman başvurmanız gerektiğinden hangi belgeleri hazırlayacağınıza, iş değişikliği senaryolarından kalıcı oturum alternatifine kadar adım adım ele alıyoruz.
EU Blue Card uzatma ihtiyacı: Neden kritik?
EU Blue Card genellikle iş sözleşmesi süresi + 3 ay olacak şekilde verilir ve azami 4 yıl geçerliliğe sahiptir. Şartlar sağlanırsa, Blue Card’ı ilave 4 yıl uzatma imkânı bulunur. Bu çerçevede “uzatma”, çoğu kişi için iki temel nedenle gündeme gelir:
- İş sözleşmesinin uzaması / yenilenmesi: Sözleşme süreniz uzadığında oturum izninizin de bunu takip etmesi gerekir.
- Statünün korunması: Blue Card kriterleri (özellikle maaş eşiği) yıllara göre güncellendiği için, önceki yıl uygun olan maaş sonraki yıl yetersiz kalabilir.
Uzatma sürecini doğru kurgulamazsanız; randevu bulunamaması, belge eksikliği, maaş kriterinin güncellenmesi gibi pratik nedenlerle statünüz baskı altına girebilir. Ayrıca uzatma başvurusu sırasında seyahat kısıtları da gündeme gelebilir.
Ne zaman başvurmalısınız? (En kritik zamanlama kuralı)
Genel kural: Mevcut oturum izninizin bitiş tarihinden en az 3 ay önce uzatma başvurusu yapın. Uygulamada bazı kaynaklar, işlem süreleri ve randevu yoğunluğunu hesaba katarak 8–10 hafta önceden adım atmanızı önerir.
Önemli: Almanya’da yetkili makamlar çoğu durumda oturum izni bitiş tarihine dair otomatik bir hatırlatma göndermiyor. Bu nedenle takvimi sizin yönetmeniz gerekir. Kurumsal hayatta, özellikle yurtdışı insan kaynağı planlaması yapan şirketlerde, bu takibin bir “mobilite takvimi” ile yönetilmesi büyük fark yaratır.
Uzatma için temel şartlar: “İlk gün neyi ispatladıysanız, devamını da ispatlayın”
Blue Card uzatmada ana yaklaşım şudur: İlk başvuruda sağladığınız koşulları hala karşıladığınızı gösterirsiniz. Pratikte dört ana blok öne çıkar.
1) Güncel/uzatılmış iş sözleşmesi
Mevcut işvereninizle sözleşmenizi uzattıysanız, uzatılmış/yenilenmiş sözleşmeyi sunarsınız. İş değiştirdiyseniz, yeni pozisyonun da EU Blue Card kriterlerine uyması gerekir.
2) Maaş eşiği (yıllık güncelleme riski)
EU Blue Card için aranan asgari maaş eşiği her yıl güncellenir. Bu nedenle, Blue Card’ı ilk aldığınız yıl yeterli görülen ücret, uzatma yılında eşik altında kalabilir.
Ayrıca Almanya’da bazı nitelikli işgücü açığı olan meslek gruplarında (ör. matematik, IT, doğa bilimleri, mühendislik ve insan hekimliği gibi) daha düşük eşiklerle değerlendirme yapılabilen durumlar bulunur. Ancak burada kritik nokta şudur: Hangi eşik uygulanırsa uygulansın, uzatma dosyanızda ücret ve pozisyonun kriterleri net biçimde karşılaması gerekir.
3) Diploma/denklik ve pozisyon uyumu
Başvuruda, eğitim yeterliliğinizin tanınmış olması ve işinizin eğitim/uzmanlık alanınızla uyumlu kalması beklenir. “Aynı şirkette devam ediyorum” düşüncesi, bu başlığın otomatik onay alacağı anlamına gelmez; görev tanımı değiştiyse veya rolünüz farklı bir uzmanlık alanına kaydıysa uyumu açıklamak gerekebilir.
4) Sağlık sigortası ve finansal sürdürülebilirlik
Almanya’da oturum statülerinde düzenli olarak görüldüğü üzere, yeterli sağlık sigortası ve kalış süresi boyunca mali imkânların devamı beklenir. Çoğu çalışan için bu, bordro ve sigorta kayıtlarıyla desteklenir.
Gerekli belgeler: Dosyanızı eksiksiz hazırlayın
Uzatma başvurusunda tipik olarak aşağıdaki belgeler istenir. Şehre ve Ausländerbehörde’nin uygulamasına göre format/detay değişebilir; ancak çekirdek liste genellikle benzerdir:
- Geçerli pasaport (yeterli kalan geçerlilik süresiyle)
- Yeterli sağlık sigortası kanıtı
- Resmi başvuru formu (ilgili kurumun formu)
- Kalış süresi boyunca finansal imkân kanıtı
- Maaş eşiğini sağlayan iş sözleşmesi (uzatılmış/yenilenmiş veya yeni sözleşme)
Uygulamada dosyayı güçlendiren ek kayıtlar da talep edilebilir (ör. güncel maaş bordroları, iş tanımı, sigorta dökümleri). Bu nedenle, planlanan başvuru tarihinden haftalar önce “belge kontrol listesi” ile ilerlemek, son dakika paniklerini azaltır.
Başvuru nereye yapılır ve süreç nasıl işler?
Başvuruyu, Almanya’daki ikamet adresinize göre yetkili Ausländerbehörde (Yabancılar Dairesi) üzerinden yürütürsünüz. Berlin için resmi hizmet sayfası üzerinden hizmet tanımını ve güncel yönlendirmeleri inceleyebilirsiniz: Berlin.de (Residence permit / EU Blue Card hizmet sayfası).
İşlem süreleri dosyanın yoğunluğuna ve şehirdeki randevu kapasitesine göre değişebilse de, bazı kaynaklar sürecin yaklaşık bir aya kadar sürebildiğine işaret eder. Bu da zamanlama planını daha da önemli hale getirir.
Seyahat planı olanlar için kritik not
Başvuru değerlendirme aşamasında, durumunuza göre Almanya’da kalmanız gerekebilir ve diğer Schengen ülkelerine seyahat sınırlaması gündeme gelebilir. Bu nedenle özellikle iş seyahati yoğun olan profesyonellerin, uzatma penceresini proje ve uçuş takvimleriyle birlikte planlaması gerekir.
Blue Card süresinde iş değiştirirseniz ne olur?
EU Blue Card’ın en hassas konularından biri iş değişikliğidir. Genel çerçeve şu şekilde özetlenebilir:
- İlk 2 yılda iş değişikliği: İş değiştirirseniz, göçmenlik makamlarını bilgilendirmeniz ve çoğu durumda onay/aleni izin almanız gerekir.
- İşiniz ilk 2 yıl dolmadan biterse: İş ilişkisinin sona ermesini gecikmeden bildirmeniz beklenir.
- Yeni işin kriterleri: İş değişikliğini siz başlatsanız da işveren başlatsa da, yeni işin maaş eşiği dahil Blue Card şartlarını karşılaması gerekir.
Ayrıca Blue Card sahipleri belirli bir süreden sonra başka bir AB ülkesinde çalışma imkânlarını da planlayabilir. Bu tür “çok ülkelilik” senaryolarında, hem iş sözleşmesinin kurgusu hem de bordro/vergisel çerçeve iyi tasarlanmalıdır.
Blue Card uzatmak mı, kalıcı oturuma (Settlement Permit) geçmek mi?
Birçok Blue Card sahibi için en avantajlı seçenek, uzatma yerine kalıcı oturum (settlement permit / Niederlassungserlaubnis) başvurusunu değerlendirmektir. Çünkü kalıcı oturum, statüyü daha uzun vadeli ve daha esnek hale getirir.
Blue Card sahipleri için öne çıkan süreler:
- 27 ay sonunda, A1 seviyesinde Almanca bilgisi kanıtlanabiliyorsa kalıcı oturum yolu açılabilir.
- B1 seviyesinde Almanca kanıtlanabiliyorsa süre 21 aya kadar düşebilir.
Bu eşikler, uzatma kararını doğrudan etkiler. Örneğin, oturumunuzun bitişi yaklaşırken 21–27 ay bandında bulunuyorsanız, dil sertifikası planlamasıyla kalıcı oturuma yönelmek daha rasyonel olabilir. Resmi çerçeve ve Blue Card hakkında AB düzeyindeki bilgilendirmeler için European Commission – EU Immigration Portal (EU Blue Card) sayfası referans alınabilir.
Maliyet, bordro ve vergi boyutu: Şirketler neden erken planlamalı?
Blue Card uzatma, ilk bakışta yalnızca bireysel bir göçmenlik işlemi gibi görünür. Oysa özellikle uluslararası ekip yöneten şirketlerde süreç; bordro (payroll), yan haklar, sigorta ve hatta görevlendirme/posted worker senaryolarıyla kesişir.
- Maaş eşiği her yıl güncellendiği için, ücret artışlarının yalnızca performans döngüsüne değil, göçmenlik uygunluğuna da hizmet etmesi gerekebilir.
- Rol değişiklikleri (terfi, departman değişimi, görev kapsamının genişlemesi) “pozisyon-diploma uyumu” açısından dosyaya açıklama ihtiyacı doğurabilir.
- İş değişikliği veya grup içi transfer durumlarında, doğru sözleşme kurgusu ve doğru bordro modeli (yerel payroll, EOR vb.) riski azaltır.
Bu nedenle, yalnızca başvuru formunu doldurmak değil; insan kaynağı planlamasını göçmenlik şartlarıyla uyumlu hale getirmek gerekir.
Corpenza bu süreçte nasıl değer katar?
Corpenza, Avrupa ve globalde mobilite ve iş geliştirme süreçlerinde; şirketleşme, oturum izni, uluslararası muhasebe, payroll/EOR ve posted worker modeli gibi birbirine bağlı alanlarda uçtan uca bakış sunar. Blue Card uzatma özelinde bu yaklaşım şu noktalarda somut fayda sağlar:
- Zamanlama ve evrak yönetimi: 3 ay kuralını ve randevu yoğunluklarını dikkate alan bir başvuru takvimiyle ilerleme.
- Maaş eşiği ve sözleşme kurgusu: Yıllık güncellenen eşikler ve görev tanımı uyumu açısından sözleşme/offer paketinin kontrolü.
- İş değişikliği senaryoları: İlk 2 yıl bildirim/onay gereklilikleri ve yeni işin kriter uyumunun yönetimi.
- Alternatif strateji: Uzatma yerine kalıcı oturum yolunun (21–27 ay + dil seviyesi) daha uygun olduğu durumlarda stratejik değerlendirme.
Özellikle şirketler için, tek bir Blue Card uzatma dosyası bile yanlış planlandığında ekip sürekliliğini ve operasyonu etkileyebilir. Profesyonel destek, bu süreci “son dakikada kriz yönetimi” olmaktan çıkarıp öngörülebilir bir uyum (compliance) akışına dönüştürür.
Sonuç: Uzatmayı bir “proje planı” gibi yönetin
Almanya Blue Card oturum izni uzatmasında başarı; erken başvuru, güncel maaş eşiği kontrolü, eksiksiz evrak ve iş değişikliği kurallarına uyum ile gelir. Buna ek olarak, 21–27 ay bandında olanlar için kalıcı oturum seçeneği çoğu zaman daha güçlü bir statü sunar.
En doğru yaklaşım, kendi durumunuzu (sözleşme süresi, ücret, iş rolü, dil seviyesi, seyahat planı) tek tek değerlendirip uzatma mı yoksa kalıcı oturum mu daha mantıklı sorusuna net yanıt vermektir.
Sorumluluk reddi (Disclaimer)
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, vergisel veya finansal danışmanlık niteliği taşımaz. EU Blue Card uzatma şartları, maaş eşikleri, istenen belgeler ve uygulama detayları şehre/kuruma ve kişisel duruma göre değişebilir. Başvuru yapmadan önce güncel resmi kaynakları kontrol etmenizi ve durumunuza uygun profesyonel destek almanızı öneririz.
