AB'de ithalat KDV'si, tedarikçi teklifinin yetmediği noktada başlar. Gerçek maliyet ancak gümrük kıymeti, gümrük vergisi, taşıma giderleri ve ithalatçı kimliği tek dosyada birleştiğinde netleşir. Bu katmanlardan biri eksik kalırsa rakam en geç gümrükleme anında oynar.
Resmî çerçeve temel sırayı açık şekilde kuruyor. AB KDV Direktifi'nin 85 ve 86. maddeleri, ithalatta vergi matrahının gümrük kıymetiyle başladığını ve ardından vergi, resim ve bazı ek masraflarla büyüdüğünü söylüyor. Avrupa Komisyonu'nun EORI rehberi ise AB gümrük işlemlerinde EORI numarasının zorunlu olduğunu açıkça yazıyor. Bu akışı ilk kez kuruyorsanız Corpenza, ithalat ve ihracat desteğini, gümrük vergisi hesabını, sevkiyat evrak kontrolünü ve canlı danışmanlığı aynı plana bağlayabilir.
AB'de ithalat KDV'si gerçekte hangi tutar üzerinden hesaplanır?
İthalat KDV'si sadece tedarikçi faturasındaki tutar üzerinden hesaplanmaz. AB ithalatında vergi matrahı önce gümrük kıymetinden başlar. Sonra gerekiyorsa gümrük vergisi, sigorta, taşıma, paketleme, komisyon ve benzeri kalemlerle büyür. İlk kez ithalat yapan ekiplerin en sık şaşırdığı nokta da budur.
KDV Direktifi'nin 85. maddesi, matrahın gümrük kıymeti olduğunu söyler. 86. madde ise henüz dahil edilmemişse ithalat nedeniyle doğan vergi ve ilk varış noktasına kadar olan bazı ek giderlerin de matraha girdiğini ekler. Bu yüzden dosyayı tedarikçi diline göre değil, hukuki matrah mantığına göre kurmak gerekir.
Mal çekilmeden önce KDV matrahının içine hangi kalemler girer?
KDV matrahı katmanlı kurulur. Önce gümrük kıymeti alınır. Vergi varsa gümrük vergisi eklenir. Sonra matraha girmesi gereken taşıma, sigorta ve benzeri uygun giderler eklenir. Küçük bir ihmal burada iki kere zarar verir. Ya vergi eksik hesaplanır ya vergi doğruyken KDV yanlış kalır.
Basit bir model sıralamayı gösterir. Gümrük kıymeti €10.000 olan bir ürün düşünün. İlk varış noktasına kadar giren taşıma ve sigorta €300 olsun. Gümrük vergisi oranı da yüzde 4 olsun. Vergi €400 eder. KDV matrahı €10.700 olur. Üye devlette uygulanan oran bu örnekte yüzde 21 ise ithalat KDV'si €2.247 olur.
| Varsayımsal AB ithalat örneği | Tutar |
|---|---|
| Gümrük kıymeti | €10.000 |
| Yüzde 4 gümrük vergisi | €400 |
| KDV matrahına giren taşıma ve sigorta | €300 |
| KDV matrahı | €10.700 |
| Yüzde 21 ithalat KDV'si | €2.247 |
Neden gümrük kodu ve vergi hesabı KDV'den önce çözülmelidir?
Gümrük vergisi tarafı bulanıksa ithalat KDV'sini temiz yönetemezsiniz. Çünkü vergi satırı KDV matrahını etkiler, vergi satırının kendisi de ürün sınıflandırmasına ve gümrük kıymetine bağlıdır. KDV cevabı gümrük cevabından sonra gelir.
Avrupa Komisyonu'nun gümrük vergileri sayfası, AB'de verginin gümrük tarifesi çerçevesinde hesaplandığını netleştirir. Pratik sıra şudur: önce ürün kodu, sonra gümrük kıymeti, ardından vergi ve en son KDV. Maliyet tablosu tedarikçi teklifinden doğrudan KDV'ye atlıyorsa hukuki bir basamak eksik kalmış demektir. Bu katmanı daha ayrıntılı görmek isterseniz ithalat vergileri rehberine bakın.
EORI neden sevk başlamadan önce çözülmelidir?
EORI, dosyaya sonradan eklenen küçük bir idari alan değildir. Beyanın arkasındaki ekonomik operatörü tanımlar. EORI çözülmeden maliyet hesabı doğru olsa bile dosya operasyonel olarak yine durabilir çünkü beyan doğru tüzel kişilik adına zamanında verilemez.
Avrupa Komisyonu, AB'de ithalat, ihracat ve transit gümrük işlemleri için EORI numarasının zorunlu olduğunu söylüyor. Bu yüzden mal yola çıkmadan önce alıcı şirket, ithalatçı şirket ve beyanı sunacak taraf netleşmelidir. Bu bilgiler fatura, gümrük dosyası ve banka hareketiyle aynı çizgide durmuyorsa gecikme çoğu zaman KDV kaydı yapılmadan önce başlar.
Incoterm vergi kuralını değiştirmeden nakit akışını nasıl etkiler?
Incoterm KDV oranını değiştirmez. Ama hangi maliyetin kimin üzerinde kalacağını ve bu maliyetlerin ne zaman görünür olacağını değiştirir. Bu önemlidir çünkü ithalat KDV'si önce nakit olayıdır, sonra muhasebe konusuna döner. Zayıf seçilmiş bir teslim şekli iniş maliyetini olduğundan düşük gösterebilir.
GOV.UK'nun Incoterms rehberi, bu kuralları alıcı ile satıcı arasındaki görev, maliyet ve risk paylaşımını netleştiren yapı olarak anlatır. Yani EXW, FCA ya da DDP seçerken AB KDV hukuku değişmiyor. Ama taşıma giderlerini kimin taşıdığı, dosyayı kimin yönettiği ve matrahı etkileyen kalemlerin ne kadar erken görüldüğü değişiyor. Bu konuyu rezervasyon zamanlamasıyla birlikte görmek için deniz yolu mu hava kargo mu rehberini de okuyun.
Mal tedarikçiden çıkmadan önce ithalatçı neyi kontrol etmelidir?
Sevkten önce beş başlık donmalıdır: gümrük kodu, gümrük kıymeti mantığı, vergi tahmini, EORI ile ithalatçı kimliği ve sözleşmedeki teslim şekli. Sevkiyat gününde bunlar hâlâ değişiyorsa KDV cevabı da hâlâ değişiyor demektir.
Sonra dosyaya kısa ama gerçek bir operasyon turu atın. Fatura tanımı kullanılabilir mi? Navlun ve sigorta görünür mü? İthalatçı olarak yazılan şirket finansın beklediği şirket mi? Ürüne özel önlemler varsa Access2Markets üzerinden rota kontrol edildi mi? En temiz akış genelde önce evrak, sonra gümrük maliyeti, en son sevkiyat uygulamasıdır. Bu geçişte sevkiyat evrakları rehberi iyi çalışır.
Sık sorulan sorular
AB'de ithalat KDV'si her zaman sadece fatura bedeli üzerinden mi hesaplanır?
Hayır. Hukuki matrah gümrük kıymetiyle başlar ve vergi ile bazı ek giderleri de içerebilir. Direktifin 85 ve 86. maddeleri bunun çekirdeğini kurar.
Gümrük kodunu bilmeden KDV hesaplayabilir miyiz?
Kaba bütçe kurulabilir, ama güvenilir hesap kurulamaz. Çünkü ürün kodu vergi satırını, vergi satırı da KDV matrahını etkileyebilir.
AB ithalatı yapan her şirketin EORI numarasına ihtiyacı var mı?
Gümrük dosyasının arkasındaki ekonomik operatörseniz çoğu senaryoda evet. Başlangıç noktası Komisyonun EORI sayfasıdır.
Incoterm KDV oranını değiştirir mi?
Hayır. Teslim şekli maliyet ve risk paylaşımını değiştirir. Bu yine de önemlidir çünkü hangi kalemlerin nerede görünür olduğunu ve toplam iniş maliyetini etkiler.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki ya da vergisel danışmanlık değildir. Üye devlet uygulaması, ürün ve dosya yapısına göre sonuç değişebilir.
İlk canlı sevkiyat öncesi AB ithalat dosyanızı kontrol ettirmek istiyorsanız Corpenza ile iletişime geçin. Şirket yapısını, evrak akışını, sourcing planını ve gümrük maliyet zincirini tek tabloda çıkarabiliriz.
