Yunanistan ve İspanya, AB dışı uzaktan çalışanlara ilk bakışta birbirine çok benzeyen iki oturum programı sunuyor: yurt dışı gelirini kanıtla, sağlık sigortası yaptır, apostilleri topla, taşın. Asıl fark ise daha derinde: gelir eşikleri, izin süreleri, aile hesabı ve — özellikle kurucular ile yüksek gelirliler için — taşındıktan sonra vergi tablosunun nasıl şekillendiği.
Bu karşılaştırma, Yunanistan dijital göçebe vizesi (4825/2021 sayılı Kanun) ile İspanya'nın uluslararası uzaktan çalışan izni (28/2022 sayılı “Startup Kanunu”) arasında karar vermeye çalışan uzaktan çalışanlar, serbest çalışanlar ve kurucular için hazırlandı. Genel bilgi niteliğindedir, hukuki veya vergisel danışmanlık değildir; başvuru, sözleşme veya ödeme öncesinde güncel mevzuatı konsolosluktan ya da uzman bir danışmandan doğrulayın.
Hangi vizeye kimler başvurabilir?
Her iki program da, işvereni veya müşterileri hedef ülke dışında yerleşik olan AB/AEA dışı vatandaşlara yöneliktir. AB vatandaşlarının bu vizelere ihtiyacı yoktur; onlar serbest dolaşım kuralları kapsamında kayıt yaptırır.
Yunanistan, işin Yunanistan dışındaki işveren veya müşteriler için uzaktan yapılmasını şart koşar; vize Yunan pazarına hizmet vermek için kullanılamaz. İspanya daha ayrıntıcıdır: çalışanların en az bir yıldır gerçek faaliyeti olan yabancı bir işverene ve birkaç aydır süren bir iş ilişkisine sahip olması gerekir; serbest çalışanlar yabancı müşterilerle çalışır ve İspanyol müşterileri ancak faaliyetin küçük bir payı (yaklaşık %20) içinde tutabilir. İspanya ayrıca ilgili bir üniversite diploması veya en az üç yıllık mesleki deneyim ister. Uygulama konsolosluktan konsolosluğa değiştiği için her koşulu güncel kontrol listesinden teyit edin.
Ne kadar gelir göstermek gerekiyor?
Yunanistan, ana başvurucu için aylık net 3.500 EUR eşiği uygular; bu tutar eş için genellikle %20, her çocuk için %15 artırılır. İspanya eşiği asgari ücrete (SMI) bağlar: ana başvurucu için SMI'nin %200'ü, ilk aile üyesi için ek %75, sonraki her üye için %25. SMI dönemsel olarak güncellendiği ve konsolosluk uygulaması değişebildiği için bu rakamları yön gösterici sayın; güncel euro tutarlarını resmi kaynaktan doğrulamadan plan yapmayın.
Kanıt, rakam kadar önemlidir. Maaş bordroları, iş veya müşteri sözleşmeleri, şirket hesapları ve güncel banka dökümleri tek ve tutarlı bir hikâye anlatmalıdır; kâğıt üzerinde tutan ama banka geçmişiyle çelişen bir eşik, ret davetiyesidir.
Ne kadar kalınabilir, yenileme nasıl işler?
- Yunanistan: 12 aylık ulusal (D tipi) vize; koşullar sürdükçe yenilenebilen iki yıllık dijital göçebe oturum iznine çevrilebilir.
- İspanya: konsolosluktan bir yıla kadar vize veya — İspanya'da yasal olarak bulunurken başvurulursa — üç yıllık oturum izni; iki yıl daha uzatılabilir. İspanya'daki izinli süre, beş yılın sonunda uzun dönem oturuma sayılabilir.
Orta vadeli planınızda kalıcı oturum veya vatandaşlık varsa yalnızca ilk izne değil, her ülkenin tam zaman çizelgesine bakın; yurt dışında geçirilen sürelerin yenilemeleri nasıl etkilediğini de kontrol edin.
Hangi belgeler hazırlanmalı?
- Yeterli geçerlilik süresine sahip pasaport.
- Uzaktan çalışma ilişkisinin kanıtı: iş sözleşmesi veya müşteri sözleşmeleri; şirketin gerçek ve faal olduğunu gösteren sicil belgeleri.
- Gelir kanıtı: bordrolar, faturalar, güncel banka dökümleri.
- Hedef ülkede geçerli özel sağlık sigortası.
- Apostilli ve resmî tercümeli adli sicil belgesi.
- İspanya için: sosyal güvenlik durumunun kanıtı (ikili anlaşma kapsamında kapsam belgesi veya serbest çalışan kaydı).
- Aile üyeleri için medeni durum belgeleri (evlilik ve doğum belgeleri), yine apostilli ve tercümeli.
Tasdik ve yeminli tercüme çoğu dosyanın en yavaş iş akışıdır — önce onu başlatın.
Taşındıktan sonra vergi tablosu nasıl ayrışır?
Her iki ülkede de bir yılda 183 günden fazla kalmak genel kural olarak sizi vergi mukimi yapar ve dünya genelindeki geliriniz vergiye tabi olur. Vize bunu değiştirmez: vize bir göç belgesi, bir vergi seçimi değildir.
İspanya ayrı bir tercih sunar: 28/2022 sayılı Kanun'un uzaktan çalışanlara da açtığı, Beckham rejimi olarak bilinen özel expat rejimi. Ana hatlarıyla, önceki beş yılda İspanya vergi mukimi olmadıysanız ve yasal süre içinde başvurursanız, ücret gelirini varış yılı artı beş yıl boyunca 600.000 EUR'ya kadar sabit %24 ile vergiler. Kurucular istisnaları dikkatle okumalı: İspanya'daki bir daimi işyeri üzerinden elde edilen gelir ve serbest meslek gelirinin çoğu rejime girmez.
Yunanistan dijital göçebe vizesine otomatik bir özel rejim bağlamaz. Ayrı teşvikler vardır — vergi mukimliğini taşıyıp Yunanistan'da çalışmaya başlayan belirli kişiler için %50 gelir istisnası dahil — ancak koşulları hedeflidir ve yabancı işveren için çalışan tipik bir göçebeye çoğunlukla uymaz. Bunlara güvenmeden önce uygunluğu doğrulayın.
Kurucular ülke seçmeden önce neyi kontrol etmeli?
- Fiilî yönetim yeri: şirketinizi yeni evinizden yönetiyorsanız şirketin kendisi orada vergi mukimi hâline gelebilir.
- Daimi işyeri: yerelde alışkanlık hâlinde sözleşme bağıtlamak, şirket yabancı kalsa bile vergiye tabi bir varlık yaratabilir.
- Sosyal güvenlik: prim borcunun nerede doğduğu ve ikili anlaşma bulunup bulunmadığı.
- Temettü ve çıkışlar: mukimken elde edilecek kâr dağıtımları ve hisse satışlarının her ülkede nasıl vergilendiği.
- Ayrıldığınız ülke: çıkış vergisi, kayıt silme formaliteleri ve anlaşma bağlama kuralları.
Hangi profil için hangi vize?
İspanya'nın sabit oranlı rejiminden yararlanacak kadar kazanan ve birkaç yıl kalmayı planlayan yabancı şirket çalışanı, genellikle İspanya'dan daha çok kazanır. Daha hafif bir ilk taahhüt isteyen ya da İspanyol özel rejimini kullanamayacak serbest çalışan veya kurucu için Yunanistan çoğu zaman daha yalındır. Aileler karar vermeden önce iki ülkenin gelir hesabını birlikte yapmalı; bakmakla yükümlü olunan kişilerle karşılaştırma tersine dönebilir.
En sık yapılan hatalar neler?
- Ülkeyi yaşam tarzına göre seçip vergi sonucunu sonradan keşfetmek.
- Vizenin kendisinin özel vergi oranı verdiğini sanmak — iki ülkede de vergi dosyası ayrıdır.
- İspanya'daki özel rejimin varış sonrası başvuru penceresini kaçırmak.
- Kurallar net gelir isterken brüt göstermek ya da tersi.
- Yabancı şirketi yönetmeye devam ederken şirket mukimliği ve daimi işyerini yok saymak.
- Apostil ve yeminli tercümeye çok geç başlamak.
Pratik ilk adım, kendi verilerinizi sabitlemektir: işveren mi müşteri mi, aile büyüklüğü, gelir düzeyi, planlanan kalış süresi. İki programı ancak bu verilere göre test edin. Corpenza; vize dosyasını, şirket yapısını ve vergi haritasını tek bir sırada yönetir. Konsolosluk randevusunu almadan önce Corpenza ekibiyle görüşün.
Resmî kaynaklar: Yunanistan Göç ve İltica Bakanlığı; İspanya Dışişleri Bakanlığı — dijital göçebe vizesi.
