Avrupa Birliği içinde şirket kurmak isteyen yabancı girişimciler için “hız”, “maliyet” ve “güvenilirlik” aynı anda nadiren bir araya gelir. Litvanya ise dijital devlet altyapısı, rekabetçi vergi rejimi ve AB tek pazarına doğrudan erişim sayesinde bu üçlüyü aynı çatı altında sunabildiği için son yıllarda dikkat çekiyor. Üstelik birçok süreç uzaktan yönetilebildiğinden, Litvanya’da şirket kurmak çoğu yatırımcı için operasyonel olarak da erişilebilir hale geliyor.
Neden Litvanya? Yabancı Girişimcinin Asıl İhtiyacı Ne?
Yurt dışında şirketleşmek isteyen yabancıların temel hedefleri genellikle benzer: AB içinde saygın bir tüzel kişilikle ticaret yapmak, vergi yükünü öngörülebilir kılmak, bankacılık ve ödeme altyapısına sorunsuz erişmek, gerekirse oturum/mobilite avantajı elde etmek. Litvanya, “offshore” algısına düşmeden, AB uyumluluğu içinde ve dijitalleşmiş prosedürlerle bu ihtiyaçlara yanıt verebilen ülkeler arasında öne çıkar.
Bu makalede Litvanya’da yabancılara özel şirket kuruluşu avantajlarını; vergi, kurulum süresi, maliyetler, AB pazarına erişim ve mobilite başlıklarıyla detaylandırıyoruz.
1) Vergi Avantajları: Rekabetçi Oranlar ve Yapılandırma Esnekliği
Düşük kurumlar vergisi ve belirli koşullarda %5’e inen oran
Litvanya’da kurumlar vergisi genel olarak %15 seviyesindedir. Ancak belirli nitelikleri sağlayan şirketlerde bu oran %5 seviyesine kadar inebilir. Ayrıca bazı senaryolarda yeniden yatırılan kârlar için daha avantajlı uygulamalar görülebilir. Bu yapı, özellikle büyüme odaklı girişimler için nakit akışını korumaya yardımcı olur.
Temettü vergisi ve kâr dağıtım planlaması
Litvanya’da temettü gelirlerinde genel yaklaşım %15 oranının uygulanmasıdır. Yabancı ortaklı yapılarda temettü planlaması sadece oran üzerinden değil; dağıtım zamanlaması, ana şirket-iştirak ilişkisi ve anlaşmaların kapsadığı durumlar üzerinden değerlendirilmelidir.
Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları
Litvanya, çok sayıda ülke ile çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları imzalamıştır (araştırma verilerinde 53 ülke ve 80+ ülke gibi farklı sayımlar yer alır; kapsam, anlaşmaların güncelliği ve sayım metoduna göre değişebilir). Bu anlaşmalar, aynı gelirin hem Litvanya’da hem de yatırımcının mukim olduğu ülkede iki kez vergilenme riskini azaltmayı hedefler. Sınır ötesi ticaret yapan şirketler için bu konu, yatırımın toplam vergi maliyetini doğrudan etkiler.
Özel Ekonomik Bölgeler (SEZ) ile ek teşvikler
Litvanya’da belirli özel ekonomik bölgelerde (SEZ) faaliyet gösteren şirketler için, örneğin ilk yıllarda kurumlar vergisinin uygulanmaması gibi teşvikler gündeme gelebilir. Teşviklerin kapsamı; bölge, faaliyet türü ve yatırım şartlarına göre değiştiği için karar öncesi uygunluk analizi kritik önem taşır.
Servet vergisi ve çıkış vergisi olmaması
Araştırma verilerine göre Litvanya’da servet vergisi ve çıkış vergisi bulunmaması, özellikle varlık planlaması ve pay devri stratejilerinde öngörülebilirliği artırabilen bir unsur olarak öne çıkar. Yine de yatırımcıların kendi ülkelerindeki kuralları (CFC, stopaj, mukimlik, kontrol edilen yabancı kurum düzenlemeleri vb.) ayrıca değerlendirmesi gerekir.
2) Hızlı ve Dijital Şirket Kuruluş Süreci: Uzaktan Kurulum İmkânı
Şirketi online kurabilme ve e-imza ile işlem tamamlama
Litvanya, gelişmiş dijital hizmetleri ve e-imza sistemleriyle tanınır. Araştırma verilerine göre şirket kuruluşunu tamamen çevrimiçi yürütmek mümkündür; formlar İngilizce sunulabilir ve işlemler elektronik imza ile tamamlanabilir. Bu yaklaşım, özellikle farklı ülkeden kurucuların olduğu yapılarda koordinasyonu kolaylaştırır.
Kayıt süresi: Online 3–4 iş günü
Pratikte çevrimiçi kayıt süreci 3–4 iş günü gibi kısa bir sürede tamamlanabilir. Fiziksel başvurularda bu süre yaklaşık 8 iş gününe uzayabilir. Resmi kurulumdan sonra operasyonel olarak işe başlama süresinin de hızlı ilerleyebildiği belirtilir.
Litvanya’ya gitmeden, vekâlet ile uzaktan kuruluş
Yabancılar için en güçlü avantajlardan biri de Litvanya’ya gitme zorunluluğu olmadan şirketin vekil aracılığıyla ve vekaletname ile kurulabilmesidir. Bu, zaman ve seyahat maliyetini azaltır; aynı zamanda yatırım kararını hızlandırır.
Gerekli belgelerde pratiklik
Genellikle süreç şu bilgilerin hazırlanmasıyla ilerler:
- Pasaport kopyası ve kimlik bilgileri
- İkamet/Adres bilgisi (ikamet belgesi vb.)
- Şirket adı ve faaliyet konusu
- Kuruluş yapısına göre ortaklık/temsil bilgileri
Belgelerin büyük kısmı dijital olarak sunulabildiği için sürecin yönetimi daha “uzaktan uyumlu” ilerler.
3) Maliyet Etkinliği: Düşük Harçlar, Uygun Operasyonel Giderler
Kuruluş harçları ve başlıca şirket türleri
Litvanya’da yabancıların sıklıkla değerlendirdiği iki yapı öne çıkar: UAB (özel limited/kapalı anonim benzeri) ve MB (küçük ortaklık). Araştırma verilerine göre:
- UAB kuruluşunda devlet harcı yaklaşık 57 EUR seviyesindedir.
- Noter harçları sürece göre 72–290 EUR bandında değişebilir.
- MB için harçlar; e-imza durumuna göre 189 EUR veya 259 EUR olarak belirtilmektedir.
Bu rakamlar, AB içinde şirketleşmeye kıyasla “giriş bariyerini” düşüren bir çerçeve sunar. Elbette toplam maliyet yalnızca harçlardan oluşmaz; hukuki hizmet, muhasebe kurulumu, adres/sekreterya, banka/EMI hesap açılışı ve lisans ihtiyaçları gibi kalemler toplam bütçeyi belirler.
Minimum sermaye ve sermaye verimliliği
Araştırma verilerinde hazır şirketlerde minimum yetkili sermaye tutarı 1.000 EUR olarak yer alır. Sermaye gerekliliği, hedef sektör ve banka/ödeme kuruluşu beklentileriyle birlikte değerlendirilmelidir. Bazı sektörlerde (özellikle regüle alanlarda) “kağıt üzerinde minimum sermaye” yeterli görünse bile, operasyonel gerçeklik daha yüksek fonlama ihtiyacı doğurabilir.
Genel işletme giderleri
Litvanya’da ofis kiraları ve genel işletme giderleri, Avrupa’nın birçok ana merkezine kıyasla daha düşük seviyelerde konumlanır. Bu durum, özellikle maliyet duyarlı startup’lar, e-ticaret şirketleri ve hizmet ihracatı yapan ekipler için avantaj yaratır.
4) AB Pazarına Erişim: 27 Ülke, 450+ Milyon Tüketici
AB üyeliğiyle sınır ötesi ticaret kolaylığı
Litvanya’da kurulan bir şirket, AB’nin 27 üyesi arasında gümrük engelleri olmadan ticari işlemler yapabilir. Bu pratik avantaj, ölçeklenmek isteyen işletmelerin “tek bir AB tüzel kişiliği” ile daha geniş pazara açılmasını kolaylaştırır. Araştırma verilerinde AB tek pazarının 450 milyondan fazla tüketiciye erişim sağladığı vurgulanır.
KDV numarası ve AB içi KDV mekanikleri
Litvanya’da kayıtlı şirketler KDV numarası alabilir. AB içi B2B işlemlerde KDV ters düzen (reverse charge) gibi mekanizmalar doğru kurgulandığında nakit akışına ve fiyat rekabetine katkı sağlayabilir. Burada kritik olan, faaliyet modeli (hizmet/ürün), müşteri lokasyonu ve faturalama zincirinin doğru tasarlanmasıdır.
Döviz kontrolü olmaması ve para transferi serbestisi
Araştırma verilerine göre Litvanya’da döviz kontrolü bulunmaması ve yerel banka hesaplarıyla serbest para transferi yapabilme imkânı, uluslararası ticaretin finansal operasyonlarını kolaylaştırır. Özellikle çok para birimli ödeme alan şirketler için bu esneklik önemlidir.
5) İkamet ve Mobilite Avantajları: İş Kurma, Oturum Hakkına Giden Yolu Açabilir
Şirket sahipliği ikamet izni için gerekçe oluşturabilir
Litvanya’da işletme sahibi olmak, uygun koşullarda ikamet izni başvuruları için geçerli bir gerekçe olarak değerlendirilebilir. Araştırma verilerinde; başvuru sahibinin şirketin en az 1/3’üne sahip olması, şirketin en az 6 aydır faaliyette bulunması ve Litvanya vatandaşı çalışanlar gibi kriterlerden söz edilir. Bu şartlar dosya bazında değişebildiğinden, başvuruyu şirketin gerçek faaliyeti ve istihdam planıyla birlikte ele almak gerekir.
Schengen alanında serbest dolaşım
İkamet izni statüsü, Schengen alanında vize süreçlerini önemli ölçüde azaltan bir hareket serbestisi sağlayabilir. İş geliştirme, müşteri toplantıları ve fuar katılımları açısından bu mobilite, şirketin büyüme hızına doğrudan etki eder.
Kalıcı ikamet ve vatandaşlığa giden genel rota
Araştırma verileri; standart rotada 10 yıl sonrasında vatandaşlığa, evli olma durumunda ise 7 yıl sonrasında vatandaşlığa erişim imkanının konuşulabildiğini belirtir. Vatandaşlık ve uzun dönem ikamet süreçleri çok değişken olduğundan, güncel mevzuat kontrolü ve kişiye özel uygunluk analizi şarttır.
6) Kredibilite ve Yasal Statü: Offshore Algısı Olmadan AB İçinde Konumlanma
Litvanya şirketlerinin önemli bir artısı, “offshore” sınıfında görülmemesidir. Bu durum; kurumsal müşteriler, ödeme kuruluşları ve uluslararası iş ortakları nezdinde pazar itibarı açısından değer yaratır. Ayrıca UAB gibi yapılar AB uyumlu bir çerçeve sunduğundan; sözleşmeler, finansal raporlama ve uyum (compliance) standartlarında daha öngörülebilir bir zemin sağlar.
Litvanya’nın mali raporlama ve uluslararası şeffaflık standartlarına yaklaşımı (OECD CRS çerçeveleri gibi) da, işin “kurumsal dil” ile yönetilmesini kolaylaştırır. Bu aynı zamanda şu anlama gelir: Süreç hızlıdır ama uyum yükümlülükleri ciddidir; doğru muhasebe ve doğru raporlama olmadan avantajlar sürdürülebilir olmaz.
7) İşletme Ortamı ve Teknoloji: Dijital Devlet, Fintech Ekosistemi ve İngilizce Kullanımı
Litvanya, gelişmiş dijital altyapısı ve e-imza sistemleriyle “uzaktan yönetilebilir” şirket operasyonlarını destekler. İş ve yasal hizmetlerde İngilizcenin yaygın kullanımı da yabancılar için pratik bir avantajdır. Ayrıca ülke, özellikle fintech alanında büyüyen bir startup ekosistemiyle anılır.
Araştırma verilerinde Dünya Bankası’nın iş yapma kolaylığı perspektifinden Litvanya’ya dair bir skor/sıralama bilgisi de yer alır. Sıralamalar yıllara göre değiştiğinden, bunu bir “yön gösterici” kabul edip karar aşamasında güncel göstergeleri ayrıca kontrol etmek daha sağlıklı olur.
8) Muhasebe, Payroll ve Operasyon: Avantajı Kalıcı Kılan Detaylar
Litvanya’da şirket kurmak hızlı olabilir; ancak işi sürdürülebilir yapan taraf, muhasebe, bordro (payroll), KDV uyumu ve yıllık finansal raporlama disiplinidir. Araştırma verileri, yıllık finansal rapor sunma zorunluluğuna ve ücret bilgilerinin düzenli bildirimlerine işaret eder.
Özellikle AB içinde satış yapan şirketlerde KDV süreçleri, e-fatura mantığı, bordro hesapları ve çalışan istihdamı doğru tasarlanmadığında; ilk baştaki vergi/maliyet avantajı hızla uyum maliyetlerine dönüşebilir.
Corpenza ile Litvanya’da Şirket Kuruluşunu “Uçtan Uca” Ele Almak
Şirket kuruluşu çoğu zaman tek başına bir hedef değildir; bankacılık/ödeme altyapısı, muhasebe sistemi, KDV kurgusu, istihdam planı ve gerekiyorsa oturum stratejisiyle birlikte anlam kazanır. Bu noktada profesyonel destek, yalnızca evrak takibi için değil; doğru yapı seçimi ve uyum risklerinin azaltılması için kritik rol oynar.
Corpenza, uluslararası iş geliştirme ve mobilite odağıyla; Litvanya’da şirketleşme ihtiyacını vergi-muhasebe, bordro/EOR ve çalışan mobilitesi perspektifiyle birlikte ele alır. Böylece şirketin yalnızca kurulmasına değil, AB içinde sürdürülebilir biçimde ölçeklenmesine uygun bir operasyon modeli tasarlamaya odaklanır.
- Şirket türü ve ortaklık yapısı seçimi (UAB/MB vb.)
- Kurulum süreci ve uzaktan yönetim kurgusu
- Muhasebe & raporlama düzeni ve KDV operasyonu
- Payroll/EOR ve sınır ötesi ekip kurma senaryoları
- Gerekirse oturum ve mobilite yol haritası
Sonuç: Litvanya, Yabancılar İçin AB İçinde “Hızlı Kurulum + Rekabetçi Vergi + Güçlü Mobilite” Bileşimi Sunar
Litvanya’da şirket kuruluşu; %15 kurumlar vergisi ve belirli koşullarda %5 gibi rekabetçi oranlar, özel ekonomik bölgelerde teşvikler, 3–4 iş gününde online tescil gibi hız avantajı, görece düşük harçlar ve AB tek pazarına erişim gibi güçlü artılarla öne çıkar. Buna ek olarak, iş sahipliği üzerinden şekillenebilen ikamet ve Schengen mobilite avantajı, ülkeyi yalnızca “şirket kurma” değil “Avrupa’da konumlanma” perspektifinden de cazip kılar.
Yine de her avantaj, doğru kurgulanmış bir uyum ve operasyon modeline ihtiyaç duyar. Vergi anlaşmaları, KDV düzeni, raporlama disiplinleri ve istihdam planı; kararın başarısını belirleyen ana unsurlardır.
Sorumluluk Reddi (Disclaimer)
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amacı taşır; hukuki, mali veya vergisel danışmanlık niteliğinde değildir. Mevzuat ve uygulamalar zaman içinde değişebilir; bu nedenle güncel resmi kaynakların kontrol edilmesi ve karar öncesinde profesyonel destek alınması önerilir.
