Belize son yıllarda hem vergi mevzuatındaki basitliği hem de esnek şirket yapılarıyla, uluslararası girişimciler ve varlık koruma odaklı yatırımcılar için öne çıkan bir yargı alanı hâline geldi. 2026’ya yaklaşırken, özellikle dijital iş modelleri, holding yapıları ve sınır ötesi ticaret için Belize’de şirket kurma ve vergi planlaması, doğru kurgulandığında son derece avantajlı olabiliyor.
Belize’yi 2026’da Cazip Kılan Ne?
Belize, İngiliz hukuk sistemine dayalı modern şirketler mevzuatı, hızlı kuruluş süreçleri ve uluslararası gelirler üzerindeki düşük/dengeleyici vergi yükü ile bilinir. Özellikle International Business Company (IBC) yapısı, ülke dışında faaliyet gösteren şirketler için tasarlandığı için, global operasyon yürüten girişimciler açısından ciddi avantajlar sunar.
Ancak, avantajlarla birlikte artan uluslararası şeffaflık baskısı ve uyum gereklilikleri de var. 2026’ya hazırlanırken; hem şirket türü seçimi hem de Belize vergi mevzuatı ve raporlama yükümlülüklerinin doğru anlaşılması kritik hâle geliyor.
Belize’de Şirket Kurmanın Temel Hukuki Çerçevesi
Belize’de şirket kurma rejimi iki ana yasa etrafında şekillenir:
- Şirketler Yasası (Companies Act, Bölüm 250): Ağırlıklı olarak yerel şirketler ve Belize içinde faaliyet gösteren yapılar için geçerlidir.
- Uluslararası İşletme Şirketleri Yasası – IBC Act (Bölüm 270): Sadece Belize dışında ticari faaliyet yürüten, yani offshore nitelikli şirketler için özel hükümler içerir.
Dolayısıyla ilk kritik karar, iş modelinizin Belize iç pazarına dönük olup olmadığıdır. Eğer hedefiniz yalnızca global ticaret, danışmanlık, e-ticaret, holding veya IP (fikri mülkiyet) yapısı kurmak ise, çoğu durumda IBC modeli sizin için daha uygun olur.
Belize’de Şirket Kurmanın Temel Gereksinimleri
Belize’de şirket kurma süreci, pek çok Avrupa ülkesine kıyasla çok daha basittir. Genel hatlarıyla, hem yerel şirketler hem de IBC’ler için şu temel koşullar geçerlidir:
- Asgari Hissedar Sayısı: En az 1 hissedar (gerçek kişi veya tüzel kişi olabilir).
- Asgari Yönetici/Direktör Sayısı: En az 1 yönetici (gerçek kişi veya tüzel kişi olabilir). Çoğu yapı tek kişiyle dahi kurulabilir.
- Kayıtlı Adres: Şirketin, Belize sınırları içinde kayıtlı bir adresi olmalıdır.
- Kayıtlı Acenta: Belize’de lisanslı bir kayıtlı acente kullanmak zorunludur. Tüm resmi tebligatlar ve sicil işlemleri bu acente üzerinden yürür.
- Şirket Unvanı: Şirket adının sonu mutlaka şu ibarelerden biri ile bitmelidir:
- “limited”, “incorporated”, “corporation”, “sociedad anonima”
- veya bunların kısaltmaları: “Ltd.”, “Inc.”, “Corp.”
Uygulamada, kayıtlı acentanız sizin adınıza şirket ana sözleşmesini (Memorandum & Articles of Association) hazırlar, isim uygunluk kontrolünü yapar ve Belize Şirketler Sicili’ne (Companies Registry) başvuruyu gerçekleştirir.
Uluslararası İşletme Şirketi (IBC) İçin Özel Kurallar
Belize IBC’leri, özellikle uluslararası ticaret ve varlık koruma amaçlı kurgulanır. IBC’ye özgü bazı önemli noktalar şunlardır:
Şirket Adı ve İsim Onayı
IBC olarak kurulacak şirketin adı:
- Benzersiz olmalı ve Belize’de kayıtlı diğer şirketlerle karıştırılmamalıdır.
- Belize Şirketler Sicili’nden isim onayı alınır. Genellikle birkaç alternatif isim sunmak süreci hızlandırır.
Kayıtlı Ofis ve Kayıtlı Acenta
Her IBC’nin:
- Belize sınırları içinde bir kayıtlı ofisi,
- ve Belize’de lisanslı bir kayıtlı acentesi
olmalıdır. Bu adres, şirketin resmî hukuki ve idari adresi kabul edilir; vergi idaresi, sicil ve diğer kamu kurumlarıyla yazışmalar bu kanal üzerinden yürür.
Hisse Sermayesi Yapısı
- Belize IBC’leri için asgari ödenmiş sermaye zorunluluğu yoktur.
- Piyasa pratiğinde, standart yetkili sermaye genellikle 50.000 USD olarak belirlenir.
- İş modelinize bağlı olarak yetkili sermayeyi daha düşük veya daha yüksek belirleyebilirsiniz; hukuken esneklik mevcuttur.
Kuruluş Belgeleri
Bir IBC’yi kurarken, ana belgeniz Esas Sözleşme ve Yönetmeliklerdir (Memorandum & Articles). Bu belge;
- Şirketin amaçlarını,
- hisse yapısını,
- yönetim ve karar alma kurallarını,
- genel kurul ve yönetim kurulu yetkilerini
detaylı biçimde tanımlar ve Belize Şirketler Sicili’ne kuruluş başvurusu ile birlikte sunulur.
Yıllık Lisans Ücreti
Tüm Belize IBC’leri, şirketin kuruluş yıldönümünde yenilenen bir yıllık lisans ücreti ödemek zorundadır. Bu tutarı Belize hükümeti belirler ve dönemsel olarak güncelleyebilir. Ödeme zamanı veya tutarın yanlış yönetilmesi, şirketin sicilden silinmesine kadar gidebilecek yaptırımlar doğurabilir.
Belize’de IBC’ler İçin İş Kısıtlamaları
Offshore niteliği gereği, Belize IBC’leri için bazı önemli kısıtlamalar söz konusudur:
- Şirket, Belize’nin sınırları içinde ticari faaliyet yürütemez. (Örneğin; Belize’de perakende mağaza açamaz veya yerel müşterilere sistematik olarak satış yapamaz.)
- Belize’de gayrimenkul mülkiyeti edinemeyeceği kabul edilir.
- Güven (trust) hizmetleri sunamaz,
- Banka veya sigorta şirketi gibi regüle edilmiş finansal kuruluş statüsünde faaliyet gösteremez.
Bu sınırlamalar, Belize IBC’yi fiziksel varlığı Belize’de olmayan, tamamen uluslararası faaliyet odaklı bir araç hâline getirir. Eğer Belize’de otel işletmek, turizm şirketi kurmak gibi yerel planlarınız varsa, IBC yerine yerel şirket yapıları gündeme gelir.
Belize Vergi Mevzuatı: 2026 İçin Çerçeve
Belize’nin vergi sistemi, klasik “kurumlar vergisi” yerine ağırlıklı olarak işletme vergisi (business tax) üzerinden işler. Bu vergi, çoğu zaman ciroya (brüt gelire) oranlanır.
Genel Vergi Oranları
Araştırma verilerine göre, 2026’ya girerken Belize’de geçerli temel oranlar özetle şöyledir:
- Çoğu ticari faaliyette standart işletme vergisi oranı %1,75.
- Profesyonel hizmetler (örneğin danışmanlık, serbest meslek) için oran %6’ya çıkabilir.
- Telekomünikasyon gibi belirli, regüle sektörlerde vergi oranı %19’a kadar yükselebilir.
- Kişisel gelir vergisi açısından:
- Yıllık gelirde BZD 26.000 (Belize Doları) altı kazançlar vergiden muaftır.
- Bu eşiği aşan gelirler için %25 sabit vergi oranı uygulanır.
Belize’deki bu yapı, belli sektörlere göre farklılaştırılmış işletme vergisi sistemiyle çalıştığı için, faaliyet alanınıza uygun doğru oranı tespit etmek kritik önem taşır.
İşletme Vergisi Bildirim Yükümlülüğü
Belize’de işletme vergisi, sadece büyük kurumsal yapılara değil, geniş bir yelpazeye uygulanır. Şu gruplar için aylık işletme vergisi beyanı zorunludur:
- Şirketler,
- Ortaklıklar,
- Serbest çalışanlar ve tek mal sahipleri dâhil tüm ticari işletmeler.
Buna göre:
- Her ay için aylık işletme vergisi beyannamesi hazırlanır.
- Beyannamede, önceki ayda elde edilen tüm brüt gelir raporlanır.
- İlgili vergi tutarı, takip eden ayın 15. gününe kadar beyan edilir ve ödenir.
- Örneğin; Ocak ayı gelirleri için beyan ve ödeme, en geç 15 Şubat tarihine kadar yapılmalıdır.
Vergi Kimlik Numarası (TIN) ve Kayıt Süreci
Belize’de faal bir işletme için aşağıdaki kayıt adımları önemlidir:
- Öncelikle işletme, Vergi Kimlik Numarası (Tax Identification Number – TIN) almalıdır.
- Şirket ayrıca Belize Şirketleri ve Kurumsal İşler Sicili’ne (Belize Companies and Corporate Affairs Registry – BCCAR) kayıt yaptırır.
- Ticaret işletmeleri için yıllık brüt gelirde belli eşiğin, örneğin BZD 75.000 seviyesinin üzerine çıkılması hâlinde, denetlenmiş finansal tablolar sunma yükümlülüğü doğabilir.
Bu noktada, resmi vergi politikaları ve planlanan güncellemeler hakkında daha detaylı görünüm için Belize Maliye Bakanlığı’nın yayımladığı 2025–2026 Gelir ve Gider Taslak Bütçe Dokümanı incelenebilir.
IBC’ler İçin Özel Vergi ve Uyumluluk Kuralları
Belize IBC’leri, vergi ve raporlama yönünden standart şirketlerden belirgin şekilde ayrılır. Araştırma verilerine göre IBC’ler için temel noktalar şunlardır:
Vergi Beyanı ve Finansal Tablo Yükümlülüğü
- IBC’lerin, Belize’de yıllık vergi beyannamesi verme yükümlülüğü bulunmaz (Belize’de yerel gelir elde etmedikleri sürece).
- Yıllık finansal tabloları Belize vergi idaresine sunmak zorunda değillerdir.
- Buna karşılık, IBC’lerin:
- “Uygun muhasebe kayıtlarını” tutması,
- Bu kayıtları, şirketin Belize’deki kayıtlı ofisinde veya acentenin belirlediği yerde incelemeye hazır bulundurması
gereklidir.
Bu esneklik, IBC’leri uluslararası vergi planlamasında son derece cazip hâle getirir. Ancak kayıt tutulmaması veya eksik tutulması, olası incelemelerde ciddi risk doğurur.
TIN ve Sicil Güncellemeleri
- IBC’ler de Vergi Kimlik Numarası (TIN) almak durumundadır.
- Şirket yapısında:
- Yönetici/direktör değişikliği,
- Hissedar değişiklikleri veya
- Hisse yapısındaki önemli revizyonlar
gerçekleştiğinde, bu değişiklikleri Belize Şirketler Sicili’ne bildirmek zorunludur.
2025 Vergi Yılına Özgü Geçiş Düzeni
Belize Vergi Servisi, 2025 vergi yılı için, finansal tablo beyanlarının dosyalanma tarihini 31 Aralık 2025 tarihine kadar uzatmıştır. Bu uzatma, özellikle yeni düzenlemelere uyum sağlayan işletmeler için ekstra süre kazandırmıştır. 2026’da benzer bir esneklik olup olmayacağı, ilgili dönemde açıklanacak resmî düzenlemelere göre netleşir.
Vergi Uyumluluğu ve Olası Yaptırımlar
Belize vergi idaresi, son yıllarda uyumun önemini sürekli vurguluyor. Resmî açıklamalar ve yerel basına yansıyan haberler, işletmelerin beyan ve ödeme yükümlülüklerine uymamasının ciddiyetini ortaya koyuyor.
Belize Vergi Servisi, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler için yürütülen uyum kampanyalarını kamuoyu ile paylaşırken, Belize Vergi Servisi Stratejik Plan Özeti dokümanında da görüldüğü üzere, denetim kapasitesini ve dijitalleşme seviyesini artırmayı hedefliyor.
Uyumsuzluk Durumunda Karşılaşılabilecek Sonuçlar
Vergi veya raporlama yükümlülüklerini yerine getirmemek, farklı düzeylerde yaptırımlara yol açabilir. Bunlar arasında:
- Gecikme faizleri ve para cezaları,
- Tekrarlanan ihlallerde daha yüksek idari para cezaları,
- Ağır ihlallerde şirketin faaliyet yetkisine kısıtlama,
- Uzun süreli uyumsuzlukta şirketin ticaret sicilinden silinmesi (strike-off)
sayılabilir. IBC’lerde, yıllık lisans ücretinin ödenmemesi veya kayıtlı acente ile ilişkinin kesilmesi gibi durumlar da benzer şekilde şirketin fiilen işlevsiz hâle gelmesine neden olur.
Belize’de Şirket Kurulum Süreci: Adım Adım
Pratikte, Belize’de bir IBC kurmak şu adımlarla ilerler:
- İhtiyaç Analizi: İş modelinizin Belize için uygunluğunu, hedef pazarlarınızı, gelir yapınızı ve olası vergi etkilerini analiz edersiniz.
- Şirket Türü Seçimi: IBC mi, yerel şirket mi, yahut başka bir yapı mı daha avantajlı? Bu aşama, hem Belize özelinde hem de kendi ülkenizdeki CFC/gelir vergisi kurallarına göre değerlendirilir.
- Kayıtlı Acenta ile Çalışma: Belize’de lisanslı bir kayıtlı acenta üzerinden:
- Şirket ismi rezerve edilir,
- Esas sözleşme hazırlanır,
- Direktör ve hissedar bilgileri toplanır,
- Gerekli UyML (AML/KYC) evrakları sağlanır.
- Başvuru ve Tescil: Belgeler Belize Şirketler Sicili’ne iletilir, genellikle birkaç iş günü içinde Kuruluş Sertifikası (Certificate of Incorporation) alınır.
- TIN Alımı ve Gerekirse Vergi Kaydı: Belize Vergi Servisi nezdinde TIN başvurusu yapılır; iş modeline göre gerekliyse aylık beyannameler için sistem kaydı tamamlanır.
- Banka / Finansal Hesap Açılışı: Yerel veya uluslararası bankalarda, fintech çözümlerinde hesap açmak için, şirket belgeleri ve UBO (nihai faydalanıcı) bilgileri ile süreç yürütülür.
- Devam Eden Uyumluluk: Yıllık lisans ücreti, kayıtlı acenta yenilemeleri, olası vergi/raporlama yükümlülükleri düzenli takvimle yönetilir.
Corpenza’nın Rolü: Sadece Kuruluş Değil, Uçtan Uca Yapılandırma
Belize’de şirket kurma süreci kâğıt üzerinde basit görünse de, uluslararası vergi hukuku, CFC kuralları, ekonomik madde (substance) gereklilikleri ve bankacılık boyutu işin gerçek zorluk noktalarını oluşturur. Özellikle Avrupa’da, ABD’de veya başka bir yüksek vergi ülkesinde vergi mukimi olan girişimciler için, Belize’deki sıfıra yakın vergilendirme; kendi ülkelerindeki vergilendirmeyi ortadan kaldırmaz, yanlış kurgulanırsa tam tersine risk yaratır.
Corpenza olarak; Avrupa ve global ölçekte:
- Şirketleşme ve holding yapısı kurgulama,
- Uluslararası muhasebe ve vergi uyumu,
- Payroll / EOR (bordro ve işveren kayıt hizmetleri),
- Personel kiralama ve posted worker modeliyle sınır ötesi istihdam,
- Yatırımla oturum ve vatandaşlık stratejileri
konularında entegre çözümler sunuyoruz. Belize’de bir IBC kurarken, örneğin:
- Şirketi hangi ülke veya kişilerin sahip olması gerektiğini,
- Hangi ülkede gelirlerin beyan edilmesi gerektiğini,
- Hangi adımlarla çifte vergilendirme risklerini minimize edip, yasal çerçevede vergi optimizasyonu sağlayabileceğinizi,
- Hangi ülkelerde banka hesabı açmanızın hem uyumlu hem de operasyonel olarak sürdürülebilir olacağını
sizin adınıza planlayabiliriz. Böylece Belize’deki avantajları kullanırken, Avrupa veya diğer yargı alanlarındaki yükümlülüklerinizi de göz ardı etmemiş olursunuz.
2026 İçin Stratejik Değerlendirme: Belize Sizin İçin Uygun mu?
Belize, 2026 itibarıyla:
- Basit ve hızlı şirket kuruluşu,
- IBC’ler için esnek vergi ve raporlama yapısı,
- Uluslararası faaliyetler için elverişli bir hukuk ve vergi ortamı
sunmaya devam edecek gibi görünüyor. Ancak, her girişimci için “en iyi” çözüm olduğu söylenemez. Özellikle şu sorulara net cevap vermek önemlidir:
- Gelirlerin asıl elde edildiği ülke neresi olacak?
- Şirket sahipleri ve yöneticiler hangi ülkelerde vergi mükellefi?
- Hedef pazarlarda, Belize merkezli bir şirketin itibar ve bankacılık açısından etkisi ne olacak?
- Ekonomik madde, ESR, CFC ve şeffaflık rejimleri (CRS, FATCA vb.) açısından riskler neler?
Bu soruları netleştirmeden, yalnızca “vergi avantajı” motivasyonuyla hareket etmek uzun vadede sürdürülebilir olmayabilir. Profesyonel bir yapılandırma ile Belize, hem vergi açısından dengeli hem de operasyonel açıdan güvenli bir çözüme dönüşebilir.
Sonuç
Belize, 2026’ya girerken uluslararası şirketleşme ve vergi planlaması açısından hâlâ güçlü bir seçenek. IBC’lerin basit kuruluş yapısı, minimum raporlama yükü ve vergi rejiminin esnekliği, doğru senaryolarda ciddi avantajlar sağlayabilir. Ancak bu avantajlardan güvenle yararlanmak için;
- Belize’nin şirket türleri ve vergi mevzuatını,
- Kendi ülkenizdeki vergi ve uyum kurallarıyla birlikte,
- Global bankacılık ve uyumluluk (compliance) dinamikleriyle entegre şekilde
değerlendirmek gerekir. Corpenza gibi uluslararası mobilite ve şirketleşme alanında uzman ekiplerle çalışmak, yalnızca kuruluş aşamasında değil, sonraki yıllarda da sürpriz vergi ve uyum risklerinin önüne geçmenize yardımcı olur.
Sorumluluk Reddi
Bu metin, genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hiçbir şekilde hukuki, finansal, vergi veya yatırım danışmanlığı teşkil etmez. Belize’de ve diğer ülkelerde vergi mevzuatı, şirketler hukuku ve ilgili ikincil düzenlemeler zaman içinde değişebilir. Yatırım veya şirketleşme kararı almadan önce, güncel resmî mevzuatı kontrol etmeli ve alanında uzman bir hukukçu, mali müşavir veya vergi danışmanından profesyonel destek almalısınız. Corpenza ve yazar, bu metne dayanarak alınan kararlar nedeniyle doğabilecek sonuçlardan sorumlu değildir.
