Arnavutluk Şirket Kuruluşu ve Arnavutluk Vergi Oranları

Türkiye’den Balkanlar’a açılmak isteyen girişimciler için Albania, son yıllarda öne çıkan en cazip pazarlardan biri haline geldi. Basit şirket kuruluş prosedürleri, %15 standart kurumlar vergisi ve belirli sektörlerde 0–5% arası vergi teşvikleri sayesinde, hem KOBİ’ler hem de ölçeklenmek isteyen teknoloji şirketleri için son derece rekabetçi bir ortam sunuyor.

Albania’yı Türk Yatırımcılar İçin Cazip Kılan Unsurlar

Albania’nın yabancı yatırımcıya yaklaşımı, Avrupa Birliği normlarına uyum hedefiyle şekilleniyor. Yasal çerçeve temelde Commercial Companies Kanunu ve Foreign Investment Kanunu üzerine kurulu.

Bu çerçevede yabancı yatırımcının lehine olan bazı temel ilkeler öne çıkıyor:

• Yerli ve yabancı yatırımcıya eşit muamele: Yabancılar, mülkiyet ve yatırım haklarında yerli girişimcilerle aynı korumaya sahip.
• Mülkiyet hakkı ve kamulaştırma koruması: Keyfi kamulaştırma yasağı ve tazminat güvenceleri yatırım riskini azaltıyor.
• “Tek durak” işleyiş: Şirket tescili, vergi numarası, bazı lisans ve bildirimler büyük ölçüde National Business Center (NBC/QKB) üzerinden, tek merkezden ve kısmen online yürütülebiliyor.

Türkiye’deki bürokrasiye kıyasla daha yalın bir süreç, düşük giriş maliyetleri ve öngörülebilir vergi oranları; özellikle IT, turizm, tarım işleme, lojistik ve hafif imalat gibi alanlarda Albania’yı stratejik bir üs haline getiriyor.

Albania’da Şirket Türleri: Yabancı Girişimci İçin En Pratik Seçenek Hangisi?

Yasal mevzuat birden fazla şirket türüne izin veriyor. Yabancı yatırımcı açısından en sık kullanılanlar:

Limited Liability Company – Sh.p.k. (LTD)

Sh.p.k., Türkiye’deki limited şirkete çok benzeyen, en yaygın ve pratik şirket formu.

• Kullanım alanı: KOBİ’ler, start-up’lar, danışmanlık, ticaret, yazılım, lojistik vb.
• Sorumluluk: Ortakların sorumluluğu koydukları sermaye ile sınırlı.
• Sermaye: Uygulamada çok düşük, sembolik sermaye ile şirket açmak mümkün (birçok kaynaktaki pratik uygulama bu yönde).
• Ortak sayısı: Tek ortaklı veya çok ortaklı kurulabiliyor.
• Yabancı ortak: Yüzde 100 yabancı ortaklık mümkün; Türkiye’deki şirketiniz veya şahsınız ortak olabilir.

Bu esneklikler nedeniyle, Albania’da yatırım yapmak isteyen Türk girişimciler için en mantıklı başlangıç formu genellikle Sh.p.k. (LTD) oluyor.

Joint Stock Company – Sh.a.

• Kullanım alanı: Bankacılık, sigorta, büyük ölçekli sanayi, halka açılma planları olan yapılar.
• Sermaye: Sh.p.k.’ye göre anlamlı biçimde daha yüksek sermaye ve daha sıkı yönetim-denetim kuralları.

Büyük ölçekli üretim veya finansal kurum planlamıyorsanız, ilk aşamada Sh.a. yerine Sh.p.k. ile başlamanız daha rasyonel olur.

Sole Proprietorship – Person Fizik

• Yapı: Asgari sermaye yok, şahıs işletmesi formatında.
• Sorumluluk: Sınırsız; işletme borçlarından tüm kişisel malvarlığı sorumlu.
• Uygunluk: Sadece Albania’da yasal oturumu olan kişiler bu statüde kayıt yaptırabiliyor.

Oturum izni olmayan yabancılar için Person Fizik uygun değil; bu durumda yine Sh.p.k. tercih etmek gerekir.

Albania’da LTD (Sh.p.k.) Kuruluş Süreci Adım Adım

1. Şirket Adı Seçimi ve Uygunluk Kontrolü

İlk adım, benzersiz bir ticaret unvanı belirleyip bunu National Business Center (NBC/QKB) üzerinden kontrol ettirmek.

• İsim uygunluk sorgusu genellikle 1 iş günü içinde sonuçlanıyor.
• Onaylandığında isim rezervasyon belgesi düzenleniyor; bu belgeyle kuruluş başvurunuzu yapabiliyorsunuz.

2. Kuruluş Belgelerinin Hazırlanması

Standart bir Sh.p.k. kuruluş paketinde yer alan başlıca belgeler:

• Articles of Association (Şirket ana sözleşmesi)
• Founders’ Resolution (Kuruluş kararı)
• Yönetici(ler)in atanmasına ilişkin karar (decision on appointment of administrators)
• Kurucu ortaklar ve yöneticilerin pasaport/kimlik kopyaları
• Sermaye taahhüdü veya yatırıldığını gösteren banka dekontu

Yurtdışından gelen tüm belgeler için çok kritik iki nokta var:

• Belgeleri Arnavutça’ya tercüme ettirmek,
• Noter tasdiki (ve gerekirse apostil) yaptırmak.

Bu aşamada profesyonel bir kurumsal hizmet sağlayıcı veya hukuk bürosu, hem hukuki adres hem de gerekirse nominee director ve banka hesabı açılışı gibi konularda süreci hızlandırabiliyor.

3. NBC / QKB Üzerinden Şirket Tescili

Hazırlanan başvuru paketi, kuruluş formu ile birlikte NBC’ye sunuluyor.

• Uygunluk incelemesinin ardından şirket birkaç gün içinde tescil ediliyor.
• Tescil tamamlandığında şirketin registration certificate belgesi veriliyor.
• Devlet kayıt harcı yaklaşık 100 EUR seviyesinde.

Noter ve tercüme masrafları ise belge başına ek maliyet oluşturur; pratikte:

• Noter: Belge başına yaklaşık 50–100 EUR
• Tercüme: Sayfa başına yaklaşık 20–50 EUR

4. Vergi, Sosyal Güvenlik ve İlgili Kayıtlar

Şirket tescil edildikten sonra, vergi ve sosyal güvenlik boyutunu tamamlamak gerekir:

• Vergi kaydı ve TIN: Vergi idaresine kayıt yaptırarak Tax Identification Number (TIN) alınır.
• Sosyal sigorta: Çalışan istihdam edecekseniz, işveren olarak sosyal sigorta kurumuna kayıt ve işyeri sigorta numarası şarttır.
• Sektörel lisanslar: Finans, inşaat, telekom, turizm, sağlık, eğitim, ilaç gibi alanlarda ek lisans ve ruhsat süreçleri gerekebilir. Bu lisansların süresi faaliyete göre birkaç aydan 12 aya kadar uzayabilir.

Albania’da Muhasebe, Raporlama ve Dil Zorunlulukları

Albania, finansal raporlama tarafında uluslararası standartlarla uyumlu bir yapı kurmuş durumda.

• Şirketler, finansal tablolarını IFRS (International Financial Reporting Standards) esaslarına göre hazırlar.
• Zorunlu temel finansal tablolar:
  • Bilanço
  • Gelir tablosu
  • Nakit akım tablosu
  • Dipnotlar
• Tüm resmi muhasebe ve raporlama Arnavutça olmak zorundadır.
• Belgeleri, lisanslı bir muhasebeci hazırlayıp onaylar.

Bu nedenle, özellikle Türkiye’den yönetilen yapılarda, hem Arnavut vergi mevzuatını hem de Türkiye’deki konsolidasyon ihtiyaçlarını bilen çift yönlü çalışan bir muhasebe ve vergi ekibi ile ilerlemek büyük avantaj sağlar.

Albania Kurumlar Vergisi (CIT): Oranlar ve Esaslar

Vergilendirme Esası: Dünya Çapında Gelir

Albania, kurumlar vergisi bakımından worldwide taxation prensibini benimsiyor:

• Mukim şirketler: Dünya genelindeki tüm gelirleri üzerinden Albania’da vergilendirilir.
• Mukim olmayan şirketler: Sadece Albania’da elde ettikleri gelirler için vergi öder.

Mukimlik, genellikle şirketin yasal merkezinin veya fiili yönetim merkezinin Albania’da bulunmasıyla belirleniyor.

Standart Kurumlar Vergisi Oranı: %15

Genel kurumlar vergisi (Corporate Income Tax – CIT) oranı %15’tir.

• Vergi matrahı; ticari kazançtan, kanunen kabul edilen indirimler, giderler ve amortismanlar düşüldükten sonra kalan yıllık net kâr üzerinden hesaplanır.
• Albania’da kurulu bir Sh.p.k. ile Türkiye veya diğer ülkelerde gelir elde ediyorsanız, bu gelirler de (çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları çerçevesinde) Albania’da beyan kapsamına girebilir.

İndirimli Vergi Oranları ve Sektörel Teşvikler

Albania, belli ölçek ve sektörlerde 0–5% arası kurumlar vergisi uygulayarak yatırımcı çekmeyi hedefliyor.

0% Kurumlar Vergisi (Küçük İşletmeler İçin)

Belirli bir ciro eşiğinin altında kalan küçük ölçekli mükellefler, geçici bir süre için kurumlar vergisi istisnasından yararlanabiliyor:

• Brüt yıllık geliri 14 milyon ALL’ye kadar (yaklaşık 135.000 EUR) olan
  • bireysel tacirler,
  • serbest meslek sahipleri ve
  • küçük işletmeler
• 31.12.2029’a kadar %0 profit tax (kâr vergisi) avantajından yararlanabiliyor.

Bu rejim, özellikle tek kişi veya mikro ölçekli danışmanlık ve hizmet şirketleri için cazip bir giriş noktası sunar.

%5 Kurumlar Vergisi Uygulanan Sektörler

Albania, stratejik gördüğü bazı sektörlerde kurumlar vergisi oranını %5 seviyesine indiriyor. 2025 itibarıyla öne çıkan teşvikler:

• Yazılım Geliştirme / Software Production & Development: 31.12.2025’e kadar %5 CIT.
• Tarım Kooperatifleri: 31.12.2029’a kadar %5 CIT.
• Agroturizm: İlgili mevzuata göre agroturizm sertifikası alan işletmeler, 31.12.2029’a kadar %5 CIT.
• Otomotiv endüstrisi: Otomotiv üretimi ve ilgili faaliyetlerde bulunan mükellefler için 31.12.2029’a kadar %5 CIT.

Bu kapsam, özellikle şu profiller için önemli vergi avantajı yaratır:

• Türkiye’deki yazılım ve teknoloji şirketlerinin Albania üzerinden nearshore geliştirme ofisi kurması,
• Tarım, gıda işleme veya kırsal turizm yatırımı planlayan işletmeler,
• Tedarik zincirini Balkanlar’dan yönetmek isteyen otomotiv yan sanayi firmaları.

Bu rejimlerin çoğu süreli olduğundan (örneğin 2025, 2029 son tarihleri), yatırım planı yaparken son düzenlemeleri mutlaka kontrol etmek ve uzun vadeli projeksiyonu buna göre kurmak gerekir.

Diğer Önemli Vergiler: KDV, Temettü ve Stopajlar

Katma Değer Vergisi (VAT)

• Standart KDV oranı: Yaklaşık %20.
• VAT kayıt eşiği: Yıllık ciroda 5 milyon ALL (kabaca 40.000 EUR) seviyesinin aşılması hâlinde KDV mükellefiyeti zorunlu hale geliyor.

İhracat ağırlıklı çalışan şirketler için KDV genellikle iade mekanizmaları ile nötrlenebilir; ancak nakit akışına etkisi nedeniyle, süreci iyi yöneten bir muhasebe ekibi kritik önem taşır.

Temettü Vergisi (Dividend Tax)

Şirketlerden ortaklara dağıtılan kârlar üzerinden temettü stopajı uygulanıyor. Yabancı ortaklar da bu stopajın muhatabı.

Temettü ve diğer stopajlar bakımından, Albania’nın farklı ülkelerle yaptığı çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları kritik rol oynar. Türkiye’deki şirketiniz, Albania’daki iştirakinden temettü alırken bu anlaşmalar sayesinde toplam vergi yükünü optimize edebilir.

Türk Girişimciler İçin Stratejik Avantajlar ve Dikkat Edilecek Noktalar

Albania’da şirket kurmayı düşünen Türk girişimciler için tabloyu toparlayalım:

• Basit ve hızlı şirket kuruluş süreci: NBC sistemi sayesinde birkaç gün içinde Sh.p.k. kurmak mümkün.
• Düşük kurumlar vergisi: Standart oran %15, ancak IT, agroturizm, otomotiv gibi hedef sektörlerde %5’e inen, küçük işletmeler içinse 0%’a kadar düşen avantajlar mevcut.
• Düşük asgari sermaye: Sh.p.k. kuruluşu için pratikte sembolik sermaye yeterli.
• Yabancıya eşit muamele: Mülkiyet ve yatırım hakları bakımından koruma seviyesi yüksek.
• Bölgesel erişim: Balkanlar, AB pazarı ve Adriyatik hattına erişim için lojistik açıdan güçlü bir konum.

Öte yandan, her avantajlı pazarda olduğu gibi bazı risk ve zorluklar da var:

• Dil ve mevzuat: Resmi muhasebe ve hukuki işlemler Arnavutça yürütülüyor; tercüme ve yerel danışmanlık ihtiyacı kaçınılmaz.
• Vergi planlaması: Albania’daki %5–15 CIT, 0–5% teşvikler ve Türkiye’deki vergi yükümlülükleriniz birlikte ele alınmalı; tek ülkeden bakmak yanlış karar doğurabilir.
• İzin ve oturum süreçleri: Şirket ortağı veya yönetici olarak Albania’da fiilen bulunacaksanız, oturum ve çalışma izinleri doğru kurgulanmalı.

Corpenza Bu Süreçte Size Nasıl Yardımcı Olur?

Albania’da şirket kurup faaliyet göstermek, kâğıt üzerinde basit görünse de, pratikte şirket kuruluşu, vergi planlaması, bordro, oturum izinleri ve çoklu ülke mevzuat uyumu gibi birçok boyutu aynı anda yönetmeyi gerektirir.

Corpenza olarak Avrupa ve global ölçekte:

• Şirket kuruluşu ve yapılandırma: Albania’da Sh.p.k. veya gerekli ise Sh.a. yapısının seçimi, ana sözleşme kurgusu, ortaklık ve hissedar sözleşmeleri, NBC başvuru ve tescil süreçlerinin uçtan uca yönetimi.
• Uluslararası vergi planlaması: Albania’daki %15 standart CIT ve 0–5% teşvikleri Türkiye ve diğer ülkelerdeki yükümlülüklerinizle birlikte ele alarak, grubunuz için optimize edilmiş bir vergi yapısı tasarlama.
• Muhasebe, bordro ve uyum: IFRS uyumlu, Arnavutça muhasebe kayıtları; yerel bordro, sosyal güvenlik ve KDV süreçlerinin yönetimi.
• Personel kiralama ve posted worker modelleri: Türkiye’den Albania’ya veya Albania’dan diğer ülkelere personel gönderimi, EOR (employer of record) ve posted worker yapıları ile yasal ve vergi açısından optimize edilmiş çözümler geliştirme.
• Oturum izni ve mobilite: Şirket ortakları ve kilit çalışanlar için oturum/çalışma izinleri, aile üyeleri için ikamet planlaması.

Böylece yalnızca Albania mevzuatına değil, grup düzeyinde vergi ve hukuki risklere de hakim, bütünleşik bir yapı kurmanıza yardımcı oluruz.

Sonuç: Albania, Doğru Yapılandırmayla Güçlü Bir Balkan Üssü Olabilir

Albania, basit şirket kuruluş süreçleri, %15 kurumlar vergisi ve IT, agroturizm, otomotiv gibi alanlarda %5’e kadar inen teşvikleri ile Türk girişimciler için ciddi fırsatlar barındırıyor. Mikro ve küçük işletmeler için 0% kâr vergisi rejimi de, deneme amaçlı Balkan ofisi açmak isteyen şirketler açısından önemli bir avantaj.

Ancak her uluslararası açılımda olduğu gibi, bu adımı atarken:

• Şirket yapınızı,
• Vergi ve muhasebe düzeninizi,
• Personel ve oturum izinlerini

bir bütün olarak planlamanız gerekir. Profesyonel bir ekiple çalışmak, Albania’da işinizi kurarken hız kazandırdığı gibi ileride karşılaşabileceğiniz vergi ve uyum risklerini de önemli ölçüde azaltır.

Yasal Uyarı / Sorumluluk Reddi: Bu metin, genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hiçbir şekilde hukuki, mali veya vergisel danışmanlık teşkil etmez. Albania’da ve Türkiye’de vergi oranları, teşvikler ve mevzuat sık sık değişebildiği için, yatırım veya şirketleşme kararı almadan önce güncel resmi kaynakları ve ilgili ülke vergi idarelerini kontrol etmeniz ve alanında uzman bir profesyonelden kişisel durumunuza özgü danışmanlık almanız gereklidir. Corpenza veya yazar, bu metne dayanarak alınan kararlar nedeniyle doğabilecek sonuçlardan sorumlu tutulamaz.