Türkiye’nin vatandaşlık programı, özellikle son yıllarda yatırımcılar, profesyoneller ve aileler için ciddi bir alternatif haline geldi. Ancak başvuru sürecinde en çok zaman kaybettiren, hatta ret sebebi olan konuların başında eksik veya yanlış hazırlanmış evraklar geliyor.
Bu yazıda, 2025 itibarıyla Türkiye’de vatandaşlık başvurularında istenen belgeleri; yatırım, evlilik, doğal yolla kazanma (naturalizasyon) ve diğer ana kategorilere göre sade ama derinlemesine özetliyoruz. Amaç, masaya oturduğunuzda eksiksiz bir evrak checklist’ine sahip olmanız.
Türkiye Vatandaşlık Programı: Ana Yollar ve Ortak Evrak Mantığı
Türkiye’de vatandaşlık; doğum, soy bağı, evlilik, doğal yolla kazanma (naturalizasyon), yatırım ve istisnai/hümaniter durumlar üzerinden mümkün. Hangi yolu seçerseniz seçin, sistemin dayandığı temel prensipler aynı:
- Kimlik ve aile durumunuzun net şekilde belgelenmesi,
- Adli sicilinizin temiz olduğunun kanıtlanması,
- Türkiye’de veya globalde mali açıdan şeffaf ve sürdürülebilir bir profil sunmanız,
- Resmi evrakların apostil, yeminli tercüme ve noter onayı üçgeninde tamamlanması.
Başvurular, temel olarak İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü üzerinden ilerler. Yurt dışında başlıyorsanız, ilk temas noktanız Türk konsoloslukları olabilir, ama kritik aşamalarda Türkiye’de fiziki başvuru şartı çoğu zaman devam eder.
Tüm Başvuru Sahipleri İçin Ortak Evraklar
Başvuru türü ne olursa olsun, neredeyse her dosyada yer alan “omurga” belgeler vardır. Bu çekirdek seti doğru hazırlayan başvuru sahipleri süreci ciddi ölçüde hızlandırır.
1. Pasaport ve Kimlik Bilgileri
- Geçerli pasaport (en az 6 ay geçerlilik önerilir)
- Tüm sayfaların fotokopisi ve yeminli tercüman tarafından Türkçe tercümesi
- Türkiye giriş-çıkış damgalarını gösteren sayfalar
Pasaport fotokopileri Türkiye’de noter tasdikli olmalı; eğer belge yurtdışından geliyorsa, apostil ve sonrasında tercüme–noter üçlemesini tamamlamak gerekir.
2. Doğum Belgesi
- Resmi doğum belgesi veya doğum kayıt örneği
- Apostilli (veya apostil mümkün değilse konsolosluk onaylı)
- Türkçe yeminli tercüme + noter onayı
Aile başvurularında, eş ve 18 yaş altı çocukların da doğum belgeleri zorunlu olarak dosyaya eklenir.
3. Medeni Durum ve Aile Evrakları
- Evliyseniz: Apostilli, tercümeli evlilik cüzdanı / evlilik kayıt örneği
- Boşandıysanız: Boşanma kararı ve kesinleşme şerhi
- Dul iseniz: Eşin ölüm belgesi
- Var ise çocukların doğum belgeleri ve velayet kararları
Türkiye, aile bağlarını ve özellikle çocukların durumunu dikkatle inceler. Bu nedenle aile yapısına dair eksiksiz evrak sunmak, dosyanın güvenilirliğini artırır.
4. Biyometrik Fotoğraf
- Genellikle 4–6 adet biyometrik fotoğraf
- Beyaz fon, 35×45 mm standardı, son 6 ay içinde çekilmiş olmalı
5. Adli Sicil Kaydı (Sabıka Kaydı)
- Vatandaşı olduğunuz ülkeden adli sicil kaydı
- Son 5 yılda yaşadığınız diğer ülkelerden alınan adli sicil kayıtları
- Alınma tarihi çoğunlukla son 6 ayı geçmemiş olmalı
- Apostilli + yeminli tercüme + noter onayı
2024 sonrası, kara para aklama ve terör finansmanı ile mücadele kapsamında gelişmiş güvenlik ve mali inceleme süreçleri devrede. Dolayısıyla temiz ve güncel sabıka kaydı kritik.
6. İkamet ve Adres Kanıtları
- Türkiye’de ikamet izniniz (ikamet kartı) varsa fotokopi
- Kira kontratları, tapu kayıtları veya adres beyanı
- Gerekirse geçmiş ikamet ettiğiniz ülkelerdeki adres kayıtları
7. Mali Yeterlilik ve Gelir Kanıtları
- Son dönem banka hesap özetleri
- Maaş bordroları, vergi beyannameleri
- Gayrimenkul tapuları veya diğer varlık belgeleri
Hem yatırım yoluyla vatandaşlıkta hem de doğal yolla vatandaşlıkta, kendinizi ve ailenizi geçindirebilme kapasitenizi göstermelisiniz. Kaynakların meşruiyeti (kaynağın nereden geldiği) özellikle yatırım başvurularında önem kazanır.
8. Vergi Numarası ve Başvuru Formları
- Türkiye vergi numarası (Vergi Dairesi’nden alınır)
- İlgili vatandaşlık başvuru formu (örneğin standart VAT-6 formu)
Formlar ıslak imza ile imzalanır. Vekaletname ile avukat üzerinden başvuru yapıyorsanız, vekaletnamede bu yetkinin açıkça tanımlı olması gerekir.
9. Sağlık Sigortası
- Türkiye’de geçerli özel sağlık sigortası poliçesi
- Poliçenin vatandaşlık dosyası süresince geçerli olması tavsiye edilir
Her dosya için zorunlu olmasa da, ikamet ve vatandaşlık süreçlerinde özel sağlık sigortası artık fiili bir standart haline geldi.
Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı: Gerekli Evraklar (2025 Güncellemeleri)
Yatırım yoluyla vatandaşlık, Türkiye’nin en çok tercih edilen programı. 2025 itibarıyla gayrimenkul için minimum tutar 400.000 USD/€ bandında ve yatırımın en az 3 yıl boyunca elde tutulması gerekiyor. Banka mevduatı, devlet tahvili ve yatırım fonu gibi seçeneklerde eşik genellikle 500.000 USD seviyesinde.
Genel evraklara ek olarak, yatırım türüne göre özel belgeler istenir.
1. Ortak CIP Evrakları
- Yukarıda sayılan tüm kimlik, aile, sabıka ve mali evraklar
- Yatırım yoluyla vatandaşlık için özel başvuru formları
- Türkiye’de yapılacak yatırımın kaynağını gösteren finansal belgeler
- Vekaletname ile ilerliyorsanız, yatırım yapma ve başvuru takip yetkisi içeren noter onaylı ve apostilli vekaletname
2. Gayrimenkul Yatırımı İçin Gerekli Belgeler
- Tapu (title deed): Üzerinde 3 yıl satılamaz şerhi (no-sale annotation) bulunan mülkiyet belgesi
- Lisanslı bir değerleme şirketinden alınmış gayrimenkul değerleme raporu
- Banka dekontları ve SWIFT çıktıları ile ispatlanan ödeme belgeleri
- Taşınmaz üzerinde ipotek, haciz vb. olmadığını gösteren tapudan alınmış resmi yazı
- İlgili kamu kurumundan (örneğin Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü) uygunluk belgesi
Gayrimenkulün deprem yönetmeliklerine ve güncel imar mevzuatına uygun olması, son dönemde inceleme kriterleri arasında öne çıkıyor.
3. Banka Mevduatı, Tahvil veya Fon Yatırımı
- Türk bankasından alınan, en az 500.000 USD tutarında mevduatı gösteren resmi yazı
- Mevduatın en az 3 yıl çekilmeyeceğine dair banka taahhüdü
- Devlet tahvili, yatırım fonu veya benzeri araçlar için satın alma sertifikaları veya sözleşmeler
- BDDK veya ilgili düzenleyici kurumlardan alınan uygunluk/onay yazıları
4. İş Kurma ve İstihdam Yaratma Yatırımı
- Şirketin ticaret sicil gazetesi ve ana sözleşmesi
- En az 500.000 USD sabit sermaye yatırımı veya 50 tam zamanlı Türk çalışan istihdamını gösteren belgeler
- Çalışanlar için SGK (sosyal güvenlik) bildirgeleri
- İlgili Bakanlıktan alınmış uygunluk ve teyit yazıları
5. Aile Bireyleri İçin Ek Belgeler
- Eşin pasaportu, doğum belgesi, evlilik belgesi
- 18 yaş altı çocukların doğum belgeleri
- Gerekirse velayet kararları
Çoğu durumda başvuru; ana yatırımcı, eş ve 18 yaş altı çocuklar için tek dosya üzerinden ilerler. 18 yaş üstü olup eğitime devam eden veya engelli çocuklar için ek belgelerle “bağımlı” statüsü kanıtlanabilir.
Evlilik Yoluyla Türk Vatandaşlığı: Gerekli Evraklar
Bir Türk vatandaşıyla en az 3 yıldır evli olan kişiler, evlilik yoluyla vatandaşlığa başvurabilir. Burada kilit nokta, evliliğin gerçek ve fiilen devam eden bir birliktelik olduğunun ispatıdır.
Ek Evraklar
- Resmi evlilik kayıtları: Apostilli ve tercümeli evlilik cüzdanı / kayıt örneği
- Birlikte yaşadığınıza dair kanıtlar:
- Ortak kira kontratı veya tapu
- Ortak banka hesabı, kredi kartı ekstreleri
- Ortak faturalar (elektrik, su, internet vb.)
- Birlikte seyahat ettiğinizi gösteren uçak biletleri, pasaport damgaları
- Var ise müşterek çocukların doğum belgeleri
- Eşin Türkiye Cumhuriyeti kimlik kartı fotokopisi
- Eşin adli sicil kaydı ve varsa önceki evliliklerine dair boşanma/ölüm belgeleri
Bu başvurularda, çoğu zaman mülakat yapılır ve tarafların birlikteliklerine dair sorular sorulabilir. Tutarlı ve belgelenebilir bir ilişki hikâyesi dosyanın güvenilirliğini artırır.
Doğal Yolla Vatandaşlık (Naturalizasyon): 5 Yıl İkamet Şartı
Türkiye’de 5 yıl kesintisiz yasal ikamet eden, Türk toplumuna uyum sağlayan ve kendini geçindirebilen yabancılar, genel hükümlere göre vatandaşlık başvurusu yapabilir. Bu yol, Türkiye’ye taşınan profesyoneller, girişimciler ve aileler için yaygın.
Ek Olarak İstenen Belgeler
- Son 5 yıla ait ikamet izin kartları ve uzatma belgeleri
- İkamet adresinizi gösteren adres beyanları, kira kontratları veya tapu kayıtları
- Türkiye’ye giriş-çıkış kayıtlarınızı gösteren hareket dökümü
- Çalışıyorsanız çalışma izni, iş sözleşmesi, maaş bordroları
- Girişimciyseniz şirket evrakları, vergi levhası, finansal tablolar
- Türkçe bilginizi ve topluma entegrasyonunuzu gösteren ek belgeler (dil sertifikaları, çocukların okul kayıtları, STK/dernek üyelikleri vb.)
Bu başvuru türünde, Türkiye’deki iyi haliniz (adli sicil, sosyal uyum vb.) titizlikle incelenir.
Diğer Yollar: Soy, Doğum ve İstisnai Vatandaşlık
Soy Bağı / Doğum Yoluyla Vatandaşlık
- Başvuru sahibinin doğum belgesi
- Türk vatandaşı ebeveynin nüfus kayıt örnekleri ve kimlik belgeleri
- Aile bağlarını gösteren aile kütüğü/soy ağacı belgeleri
İstisnai ve Hümaniter Vatandaşlık
- İlgili bakanlıktan veya kamu kurumundan gelen tavsiye/öneri yazısı
- Bilim, spor, sanat vb. alanlarda üstün başarı ve katkıları gösteren belgeler (ödüller, yayınlar, referans mektupları)
- Mülteci veya korunma statüsünde iseniz UNHCR veya benzeri kurum yazışmaları
Bu kategoriler tamamen takdir yetkisine dayalıdır ve dosya yapısı standarttan daha esnektir; her vaka kendi dinamiği içinde değerlendirilir.
Evrakların Apostil, Tercüme ve Noter Süreçleri
Türkiye’ye sunacağınız yabancı belgeler için genel kural şudur:
- Hague Apostil Sözleşmesi’ne taraf ülkelerden gelen belgeler:
- Önce ilgili ülkede apostil alınır,
- Türkiye’de yeminli tercüman tarafından Türkçeye çevrilir,
- Çeviri noter onayından geçer.
- Sözleşmeye taraf olmayan ülkeler:
- Belge, ilgili ülke makamlarınca onaylanır,
- Ardından Türk konsolosluğu tarafından tasdik edilir,
- Türkiye’de tercüme + noter süreci uygulanır.
Evrakların çoğu için “son 6 ay” içinde düzenlenmiş olma şartı aranır. Bu nedenle süreci planlarken, özellikle adli sicil, banka yazıları ve ikamet belgeleri için zamanlamayı dikkatle yapmak gerekir.
Başvuru Sonrası: Onay, Kimlik ve Pasaport Aşamaları
Vatandaşlık onayı sonrasında süreç genellikle şu şekilde ilerler:
- Vatandaşlık kararının tebliği ve vatandaşlık belgesinin alınması
- Bu belge ile Türkiye Cumhuriyeti kimlik kartı (kimlik) başvurusu
- Ardından Türk pasaportu başvurusu
Kimlik ve pasaport başvurularının detayları ve randevu süreçleri için Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü resmi internet sitesini takip etmek gerekir.
Bu Kadar Evrak, Bu Kadar Detay… Neden Profesyonel Destek Önemli?
Türkiye’de vatandaşlık başvurusu; göç hukuku, vergi, yatırım, aile hukuku ve bürokrasi kesişiminde yürür. Tek bir eksik apostil, yanlış tercüme veya yatırımın yanlış yapılandırılması, süreci aylarca geciktirebilir ya da tamamen riske atabilir.
Corpenza olarak;
- Yatırım yoluyla vatandaşlık projelerinde gayrimenkul seçiminden tapu ve uygunluk belgesine kadar tüm zinciri kurguluyoruz,
- Aile, evlilik veya naturalizasyon dosyalarında kişiye özel evrak check-list’leri oluşturuyoruz,
- Apostil, tercüme, noter, vergi numarası, ikamet ve vatandaşlık başvurularını tek elden koordine ederek zaman ve hata maliyetini minimize ediyoruz,
- Uluslararası şirketleşme, payroll/EOR ve posted worker modelleriyle Türkiye–Avrupa hattında göç, vergi ve iş hukuku tarafını entegre ele alıyoruz.
Özellikle yatırım yoluyla vatandaşlıkta, gayrimenkul veya finansal yatırımın yanlış yapılandırılması durumunda, hem vatandaşlık hakkı hem de sermaye riske girer. Bu nedenle, yalnızca “başvuru formu dolduran” değil, stratejik danışmanlık sunan bir ekiple ilerlemek kritik.
Sonuç: Evrak Yönetimi, Türkiye Vatandaşlık Stratejinizin Belkemiği
Türkiye’de vatandaşlık programlarında başarılı bir dosyanın üç temel unsuru var: doğru yol seçimi, eksiksiz ve uyumlu evrak seti, profesyonel süreç yönetimi. 2025 itibarıyla 400.000 USD/€ gayrimenkul eşiği ve 3 yıllık elde tutma zorunluluğu gibi kurallar net; ama uygulama detayları, kişiden kişiye büyük ölçüde farklılaşıyor.
Başvuru yapmadan önce; kendi profiliniz (yatırımcı, yönetici, girişimci, aile, emekli), hedefleriniz (sadece pasaport mu, Türkiye’de iş ve yaşam planı mı?) ve risk toleransınız çerçevesinde, hangi yolun sizin için en uygun olduğunu netleştirmek gerekir. Evraklar ise bu stratejinin, devlet nezdindeki somut karşılığıdır.
Sorumluluk Reddi (Disclaimer): Bu metin, genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki, mali veya vergi danışmanlığı niteliği taşımaz. Türkiye’de vatandaşlık mevzuatı ve yatırım eşikleri zaman içinde değişebilir. Başvuru yapmadan önce mutlaka güncel düzenlemeleri resmi kurumlar üzerinden kontrol edin ve profilinize uygun bir yol haritası için alanında uzman profesyonellerden destek alın.
