Avrupa’da İhalelere Nasıl Katılınılır? 2026 Detaylı Anlatım

Avrupa’da kamu ihalelerine girmek isteyen Türk şirketlerinin önünde 2026 itibarıyla hem büyük bir fırsat hem de ciddi bir regülasyon seti var. İyi haber şu: Kuralları doğru okursanız, AB içindeki milyarlarca euroluk projelere erişmek mümkün. Kötü haber ise; bu kurallar detaylı, teknik ve çoğu zaman İngilizce hukuki metinler üzerinden ilerliyor.

Bu yazıda, 2026–2027 dönemi için güncellenen AB ihale eşiklerini, hangi platformlardan ihale bulunacağını, kimlerin katılabildiğini ve başvuru adımlarını adım adım anlatacağız. Ayrıca 2026 sonrası dönemde ihalelerin nasıl “fiyat odaklı” olmaktan çıkıp “yeşil ve sosyal” kriterlere kayacağını özetleyeceğiz.

AB Kamu Alımlarının Temel Mantığı: Hangi Kurallar Sizi Bağlar?

Avrupa’da kamu ihalelerinin “anayasası” üç ana AB direktifine dayanır:

• Directive 2014/24/EU – Public Contracts Directive
  
  Bakanlıklar, belediyeler, kamu kurumları gibi klasik kamu idarelerini kapsar.
• Directive 2014/25/EU – Utilities Directive
  
  Su, enerji, ulaştırma ve posta gibi altyapı ve kamu hizmeti sağlayıcılarını kapsar.
• Directive 2014/23/EU – Concessions Directive
  
  Yap‑işlet‑devret ve benzeri imtiyaz (concession) sözleşmelerini düzenler.

Bu direktifler, belirli parasal eşik değerlerinin (thresholds) üzerindeki tüm kamu alımları için AB çapında ortak kurallar getirir. Temel ilkeler:

• Şeffaflık – İhale ilanlarının açık ve erişilebilir olması, kriterlerin önceden belirlenmesi.
• Ayrımcılık yapmama – Yerli firmayı korumak için yabancıya engel koyamama.
• Eşit muamele ve rekabet – Tüm isteklilere aynı bilgi ve fırsatın sunulması.

Eşik değerlerinin altındaki ihaleler için ağırlıklı olarak ulusal (örneğin Almanya, Fransa, Hollanda vb. kendi ihale mevzuatı) hükümler geçerlidir. Ancak AB’nin temel ilkeleri – eşit muamele, şeffaflık ve ayrımcılık yapmama – bu küçük ihalelerde de tamamen göz ardı edilemez.

2026–2027 Dönemi AB İhale Eşikleri: Hangi Tutar AB Kurallarını Tetikler?

AB Komisyonu, Dünya Ticaret Örgütü’nün WTO GPA anlaşması gereği ihale eşiklerini her iki yılda bir günceller. 2026–2027 dönemi için kabul edilen yeni eşik değerleri, 1 Ocak 2026’dan itibaren başlatılan ihalelere uygulanır.

Public Contracts Directive (2014/24/EU) – Klasik Kamu İdareleri

• Yapım işleri (public works contracts): €5.404.000
• Mal ve hizmet alımları – merkezi idareler (bakanlık vb.): €140.000
• Mal ve hizmet alımları – yerel/idari otoriteler (belediye vb.): €216.000
• Sosyal ve belirli diğer hizmetler (Annex XIV, “light‑touch regime”): €750.000 (eşik değişmedi)

Utilities Directive (2014/25/EU) – Su, Enerji, Ulaştırma, Posta

• Yapım işleri: €5.404.000
• Mal ve hizmet alımları + tasarım yarışmaları: €432.000
• Bazı sosyal ve diğer spesifik hizmetler (Annex XVII): €1.000.000

Concessions Directive (2014/23/EU) – İmtiyaz Sözleşmeleri

• Concessions (imtiyaz sözleşmeleri): €5.404.000

Genel olarak 2026–2027 döneminde çoğu eşik, önceki döneme göre hafif oranda aşağı çekildi. Bu da daha fazla ihalenin AB seviyesindeki sıkı şeffaflık ve rekabet kurallarına tabi olacağı anlamına geliyor.

Örnek Eşik Tablosu (Özet)

• Yapım işleri (tüm direktifler): €5.404.000
• Merkezi idare mal/hizmet: €140.000
• Yerel idare mal/hizmet: €216.000
• Utilities mal/hizmet: €432.000
• Concessions: €5.404.000
• Sosyal ve belirli hizmetler: €750.000 – €1.000.000 aralığı

Bu rakamların üzerinde kalan ihaleler, kural olarak AB çapında ilan edilir ve diğer üye devletlerden (ve çoğu durumda GPA kapsamındaki üçüncü ülkelerden) katılımın önünü açar.

Avrupa’da İhale Nasıl Bulunur? TED ve Ulusal Portallar

Tenders Electronic Daily (TED): AB’nin Merkezi İhale Platformu

AB kamu ihalelerinin büyük bölümü, Avrupa Birliği Resmî Gazetesi’nin çevrim içi eki olan TED – Tenders Electronic Daily üzerinde ilan edilir. Özellikle:

• Eşik üzeri tüm mal, hizmet, yapım işleri ve imtiyaz sözleşmeleri,
• Birçok büyük fonlu proje (ör. altyapı, dijitalleşme, enerji dönüşümü),
• AB kurumlarının ve ajanslarının doğrudan alımları

burada yer alır.

TED üzerinde arama yaparken şu filtreleme araçları çok işinize yarar:

• Ülke (örn. Germany, Netherlands, France)
• CPV kodu (Common Procurement Vocabulary – örn. 45000000: inşaat işleri, 72000000: IT hizmetleri)
• Sözleşme türü (works, supplies, services, concessions)
• Tahmini sözleşme değeri (eşik altı/üstü filtreleme)
• Prosedür türü (open, restricted, negotiated vb.)

Ulusal e‑İhale Portalları ve Sektörel Platformlar

Her AB üye devletinin kendi ulusal e‑procurement portalı bulunur. Eşik altı ihaleler çoğunlukla bu sistemlerde yayımlanır ve her zaman TED’e yansımayabilir. Örneğin:

• Bir belediyenin küçük çaplı hizmet alımı, sadece ulusal platformda ilan edilebilir.
• Sağlık, savunma, ulaştırma gibi sektörlerin kendi özel alım portalları olabilir.

Strateji olarak şu yaklaşım faydalıdır:

• Orta ve büyük ölçekli projeler için öncelikle TED’i düzenli takip edin.
• Hedeflediğiniz ülke pazarları için ilgili ulusal ihale portallarına ayrıca abone olun.
• Utilities (enerji, su, ulaşım) veya savunma gibi sektörlerde, şebeke işletmecileri ve ajansların kendi ilanlarını da kontrol edin.

Kimler Avrupa’daki İhalelere Katılabilir?

AB Şirketleri ve AB Dışı Şirketler İçin Erişim

AB iç pazar mantığı gereği, tüm AB üyesi devletlerde kurulu şirketler diğer üye devletlerin kamu ihalelerine eşit şartlarla katılma hakkına sahiptir. Yerli – yabancı firma ayrımı yapılamaz; “yerli firma lehine puan” gibi uygulamalar kural olarak yasaktır.

AB dışındaki ülkeler (örneğin Türkiye) söz konusu olduğunda ise tablo şu şekildedir:

• Birçok ihale, AB’nin taraf olduğu WTO GPA kapsamında üçüncü ülke firmalarına da açıktır.
• Bu erişim, ihale dokümanlarında açıkça belirtilir. Bazı durumlarda yalnızca AB/EEA firmalarına açık ihale şartları görebilirsiniz.
• Uygulamada pek çok Türk firma, ya doğrudan katılır ya da yerel bir AB şirketi ile konsorsiyum/joint venture kurarak ihaleye girer.

Tipik Yeterlilik Şartları

Her ihale dokümanında “eligibility / selection criteria” başlığı altında detayları görürsünüz; fakat genel çerçeve şu şekildedir:

• Hukuki durum:
  • Şirket kuruluş belgeleri, ticaret sicil kayıtları
  • Temsile yetkili kişilere ait imza sirküleri veya benzeri belgeler
• Mali yeterlilik:
  • Belirli yıllık ciro şartları (genellikle ihale bedelinin 1–3 katı aralığında)
  • Son yıllara ait bilanço ve gelir tabloları
• Teknik ve mesleki kapasite:
  • Benzer büyüklük ve kapsamda tamamlanmış referans projeler
  • Kalifiye personel, sertifikalar, kalite belgeleri (ISO, sektörel yetkinlikler)
• Vergi ve sosyal güvenlik durumu:
  • Vergi borcu ve sosyal güvenlik prim borcu olmadığına dair beyan ve/veya resmi belgeler

Bu belgeleri doğru yapılandırmak, gerekirse hedef ülke diline yeminli tercüme

İhale Prosedür Türleri: Hangi Formatla Karşılaşacaksınız?

Directive 2014/24/EU çerçevesinde en sık görülen ihale prosedürleri şunlardır:

1. Open Procedure (Açık Usul)

Tüm isteklilerin doğrudan teklif verebildiği, tek aşamalı prosedürdür. Genellikle:

• KOBİ’ler ve yeni pazara giren firmalar için en erişilebilir kapıdır.
• İlan – soru-cevap – teklif sunumu – değerlendirme – sonuç akışı vardır.

2. Restricted Procedure (İki Aşamalı Sınırlı Usul)

• Önce ön yeterlik (pre-qualification) aşaması yürütülür.
• Bu aşamayı geçen firmalar arasından seçilenlere, teknik ve mali teklif verme daveti gönderilir.
• Büyük ölçekli ve karmaşık projelerde oldukça yaygındır.

3. Competitive Procedure with Negotiation / Competitive Dialogue

• İdare ile müzakere veya diyalog içeren prosedürlerdir.
• Çok karmaşık veya inovatif çözümler gerektiren projelerde kullanılır.

4. Innovation Partnership

• İdarenin piyasada hazır bir çözümü olmayan, Ar‑Ge ve inovasyon içeren ürün veya hizmete ihtiyaç duyduğu durumlarda kullanılır.
• Hem geliştirme hem de sonrasında tedarik aynı çerçeve içinde yapılır.

Hangi prosedürde olduğunuzu anlamak, teklif stratejinizi ve zaman planınızı belirlemeniz için ilk adımdır.

Adım Adım: Avrupa’da Bir İhaleye Nasıl Hazırlanılır?

1. Ön Hazırlık: Şirket ve Belgeler

• Hedef pazarlarınızı (ülke ve sektör bazında) belirleyin.
• Şirket kuruluş belgelerini, finansal tabloları ve referansları standart bir ihale klasörü
• Gerektiği yerde, belgelerinizi İngilizce ve/veya ilgili ülke diline çevirtin.
• Avrupa’daki ihalelerde kullanılan yetkinlik dokümanları (ör. ESPD – European Single Procurement Document) ile uyumlu bir yapı kurun.

2. Fırsat Tespiti: İhale Arama ve Filtreleme

• TED üzerinde CPV kodlarına göre arama yapın ve e‑posta uyarıları tanımlayın.
• Hedeflediğiniz ülkelerin ulusal portallarında ücretsiz hesap açın.
• Kapasitenizle uyumlu olmayan çok büyük projelere tek başına girmek yerine, konsorsiyum veya alt yüklenici

3. Doküman Analizi: Teknik ve İdari Şartnamenin Okunması

İhale dokümanlarını indirdikten sonra:

• Katılım koşulları (turnover, referans sayısı vb.) sizin şirket profilinizle örtüşüyor mu, buna bakın.
• Değerlendirme kriterlerinde fiyat mı, kalite mi yoksa sürdürülebilirlik unsurları mı ağır basıyor inceleyin.
• İstenen belgeleri listeleyin ve eksiklerinizi tespit edin.
• Soru-cevap (Q&A) dönemini takip ederek, tereddüt ettiğiniz noktaları süresi içinde ilgili idareye sorun.

4. Teklif Hazırlığı: Teknik, Mali ve Uyum Boyutu

• Teknik teklifinizde, şartnamede istenen tüm başlıkları birebir referanslayarak açıklayın.
• Mali teklifinizi hazırlarken, yerel vergi, KDV ve işçilik maliyetlerini hesaba katın.
• Kalite, çevre, iş sağlığı ve güvenliği gibi istenen standartları (ISO 9001, ISO 14001 vb.) açıkça belirtin.
• Gerekiyorsa yerel bir vergi ve hukuk danışmanı ile çalışarak, ilerde ortaya çıkabilecek yükümlülükleri önden görün.

5. Dijital Başvuru: e‑İhale Sistemleri Üzerinden Teslim

• İhalede belirtilen e‑ihale platformuna zamanında kayıt olun.
• Teklifinizi istenen formatta (çoğunlukla PDF, bazen yapılandırılmış formlar) yükleyin.
• Son dakikalara kalmayın; elektronik imza, sistem yoğunluğu gibi riskleri en aza indirin.

2026 ve Sonrası: Fiyat Dışında Neler Öne Çıkacak?

AB, 2025 sonbaharında kamu alımları direktiflerinin revizyonu için istişare başlatıyor. Yeni direktif teklifinin 2026’da gelmesi ve 2026–2030 döneminde aşamalı olarak yürürlüğe girmesi bekleniyor. Bu reform, ihalelerin niteliğini önemli ölçüde değiştirebilir.

1. Fiyattan “Değer”e: MEAT ve Non‑Price Kriterleri

Uzun süredir mevzuatta bulunan “most economically advantageous tender (MEAT)” ilkesi, teoride fiyat, kalite ve diğer unsurları birlikte değerlendirmeyi öngörüyor. Pratikte ise çoğu idare hâlâ “en düşük fiyat”a odaklı çalışıyor.

2026 sonrası dönemde şunların güçlenmesi bekleniyor:

• Sürdürülebilirlik (enerji verimliliği, düşük karbon ayak izi, çevre etiketleri),
• Dayanıklılık (resilience) – tedarik zincirinin kesintilere dayanıklılığı,
• AB içeriği (EU content) – kritik sektörlerde daha yüksek Avrupa katma değeri.

Özellikle enerji yoğun sektörler için düşük karbonlu ürün ve hizmetlere yönelik özel ihale kriterleri ve etiketleme uygulamaları gündeme gelecek.

2. Sosyal Kriterler: Ücret, Çalışma Koşulları ve Sendikal Haklar

Sendikalar ve kamu çalışanlarını temsil eden kuruluşlar, yeni kurallarda:

• asgari ücret ve toplu sözleşmeye uyum,
• iş sağlığı ve güvenliği,
• insana yakışır çalışma koşulları

gibi sosyal kriterlerin zorunlu ve bağlayıcı hale getirilmesini talep ediyor. Bugün için rehber düzeyinde teşvik edilen bu unsurların, revizyonda daha sert kurallara dönüşmesi güçlü bir olasılık.

3. Ortak Tedarik (Joint Procurement) ve Konsorsiyum Fırsatları

Savunma, kritik hammaddeler, stratejik teknolojiler gibi alanlarda ortak alım mekanizmalarının güçlendirilmesi planlanıyor. Bu doğrudan KOBİ’ler için ilk bakışta uzak görünse de, büyük konsorsiyumlara katılan veya niş teknolojiler sunan firmalar için önemli fırsatlar yaratabilir.

Vergi, Bordro ve Şirketleşme Boyutu: Sadece Teklif Vermek Yetmez

Bir AB ihalesini kazanmak, yalnızca teklif sürecini değil, sözleşme süresince doğru kurumsal ve mali yapıyı da gerektirir. Özellikle:

• Farklı AB ülkelerinde proje şirketi (SPV) kurma ihtiyacı,
• O ülkede çalışacak personel için çalışma ve oturum izinleri,
• Sınır ötesi çalışanlar için bordro (payroll/EOR) ve sosyal güvenlik bildirimi,
• Hizmeti Türkiye’den sunarken ortaya çıkabilecek çifte vergilendirme ve KDV konuları

başlı başına uzmanlık gerektirir.

Örneğin, bir AB üyesi ülkede büyük bir bakım-onarım veya inşaat işi aldığınızda:

• Yerelde şube veya şirket açmanız talep edilebilir.
• Sahaya göndereceğiniz Türk personel için posted worker kuralları, A1 belgeleri, yerel asgari ücret ve toplu sözleşme hükümleri devreye girer.
• Bunlara uyum göstermemek, hem idari cezalar hem de sözleşmenin feshiyle sonuçlanabilir.

Corpenza Bu Süreçte Nasıl Katkı Sağlar?

AB kamu ihalelerine giriş, yalnızca “iyi bir teklif yazmaktan” ibaret değildir. İşin arka planında:

• Doğru ülkede, doğru şirketleşme modeliyle (şirket, şube, temsilcilik) konumlanmak,
• Proje süresince ulusal ve AB düzleminde vergi ve sosyal güvenlik yükümlülüklerini doğru yönetmek,
• Yurt dışına gönderilen personel için posted worker modelini ve vergi optimizasyonunu doğru kurgulamak

gibi kritik adımlar vardır.

Corpenza; Avrupa ve globalde şirket kuruluşu, oturum izinleri, golden vize, uluslararası muhasebe, payroll/EOR ve personel kiralama (posted worker) alanlarındaki deneyimiyle, AB kamu ihalelerine girmek isteyen firmaların yanındadır. Özellikle:

• Hedef pazarda şirketleşme ve vergi açısından en uygun yapıyı tasarlamada,
• Proje bazlı veya sürekli modelde beyaz yaka ve mavi yaka personelin yurt dışına gönderilmesi ve bordrolanmasında,
• Farklı AB ülkelerindeki yerel uyum (compliance) yükümlülüklerinin koordine edilmesinde

profesyonel destek sağlamak, ihale sonrası riskleri minimize eder ve sürdürülebilir bir Avrupa varlığı kurmanıza yardımcı olur.

Sonuç: 2026’dan İtibaren AB İhalelerine Girerken Nelere Odaklanmalısınız?

• Hukuki çerçeveyi anlayın: 2014/24/EU, 2014/25/EU ve 2014/23/EU direktifleri ile 2026–2027 eşik değerlerini temel seviye de olsa okuyun.
• Doğru platformları takip edin: Eşik üstü projeler için TED, eşik altı ve yerel işler için ulusal e‑ihale portalları.
• Uygun prosedürü seçin: KOBİ iseniz open procedure ve daha küçük/orta ölçekli projelerden başlamayı düşünün.
• Teknik, mali ve uyum boyutunu birlikte yönetin: Teklif yazımını, vergi ve iş hukuku boyutundan kopuk düşünmeyin.
• 2026+ reformlarına hazırlanın: Sürdürülebilirlik, sosyal kriterler ve ortak tedarik mekanizmaları önümüzdeki yılların oyunun kuralları olacak.

Stratejik bir yaklaşımla, doğru ortaklarla ve profesyonel danışmanlıkla hareket eden Türk şirketleri için Avrupa kamu alımları pazarı, 2026’dan itibaren hiç olmadığı kadar erişilebilir hale geliyor.

Sorumluluk Reddi

Bu yazı, genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hiçbir şekilde hukuki, finansal veya vergisel danışmanlık niteliği taşımaz. AB kamu alımları mevzuatı, eşik değerleri ve ulusal uygulamalar zaman içinde değişebilir. Her somut olayda, güncel resmi kaynakları (örneğin Avrupa Komisyonu ve ilgili ülke resmi gazeteleri) kontrol etmeniz ve alanında uzman profesyonellerden destek almanız gerekir. Corpenza ve yazar, bu metindeki bilgilere dayanılarak alınan kararlar nedeniyle doğabilecek sonuçlardan sorumlu tutulamaz.