2026’da Avrupa’ya İhracatta Belgeler Neden Değişiyor?
Avrupa pazarına ihracat yapan firmalar için 2026, klasik gümrük evraklarının yanına yoğun bir yeşil mutabakat, dijital gümrük ve yaptırım uyumu dosyasının eklendiği bir yıl olacak.
Artık sadece fatura, paketleme listesi ve navlun belgesi ile gümrükten geçmek yeterli değil. 2026 itibarıyla:
- 150 € altı gönderilerde gümrük vergisi muafiyeti kalkıyor,
- Combined Nomenclature (CN) 2026 ile birçok ürünün tarife kodu ve vergi oranı güncelleniyor,
- Atık, ambalaj, ormansızlaşma, karbon emisyonu gibi çevresel dosyalar, pek çok sektörde fiilen “ihracat evrağına” dönüşüyor.
Bu yazıda, 2026’da AB’ye (ve AB regülasyonlarına paralel hareket eden Avrupa pazarlarına) ihracat yaparken hangi belge setine ihtiyaç duyduğunuzu; temel gümrük evraklarından, ürün ve sektör bazlı yeni regülasyonlara kadar adım adım özetleyeceğiz.
Özellikle e‑ticaret, sanayi, hammadde, enerji ve tarım ürünlerinde çalışan ihracatçıların, bu tabloyu 2025 içinde masaya yatırıp süreçlerini güncellemesi kritik. Aksi halde 2026’da sınırda gecikmeler, ek vergi sürprizleri ve hatta malın girişinin reddi ile karşılaşabilirsiniz.
1. Tüm Sektörler İçin Çekirdek Belge Seti
1.1 Commercial Invoice (Ticari Fatura)
AB gümrüklerinde dosyanın kalbi ticari faturadır. Faturada aşağıdaki bilgiler eksiksiz yer almalı:
- İhracatçı ve ithalatçı unvan, adres ve iletişim bilgileri,
- AB alıcısı için EORI numarası, varsa AB KDV numarası,
- Ürün adı, HS/CN kodu, miktar, birim fiyat, toplam tutar ve para birimi,
- Incoterms 2020 teslim şekli (EXW, FOB, CIF, DAP, DDP vb.),
- Menşe beyanı (country of origin declaration) – özellikle gümrük vergisi, anti-damping ve yaptırım kontrolleri için.
2026’da tüm gönderiler gümrük vergisine tabi olacağı için (bkz. aşağıda €150 muafiyetinin kalkması), fatura üzerindeki değer, menşe ve CN kodu uyumu, her paket için daha da kritik hale geliyor.
1.2 Packing List (Çeki Listesi)
Paketleme listesi, vergi hesabı için değil, fiili kontrol ve lojistik için vazgeçilmezdir. İçermesi gerekenler:
- Her bir koli/palet sayısı ve tipi,
- Her paket için brüt ve net ağırlık,
- Ölçüler ve ambalaj türü,
- Koli işaretleri ve numaraları,
- Hangi pakette hangi ürünün (SKU bazında) bulunduğu.
Gümrük memurları, beyan edilen ürün ile fiziki ürünün eşleşmesini büyük oranda paketleme listesi üzerinden kontrol eder.
1.3 Taşıma Belgeleri (B/L, AWB, CMR)
- Bill of Lading (B/L): Deniz yolu taşımalarında konşimento,
- Air Waybill (AWB): Hava kargo taşıma senedi,
- CMR sevk irsaliyesi: Karayolu taşımalarında kullanılır.
Bu belgeler taşıyıcı ile yapılan taşıma sözleşmesinin ispatıdır. Ayrıca:
- Malların teslim alınması ve teslim yeri,
- Navlun sorumluluğu (Incoterms ile birlikte),
- Akreditifli ödemelerde bankaların aradığı deliller
için kullanılır.
1.4 AB Tarafında Gümrük Beyannamesi (Import Declaration)
AB’ye girişte ithalatçı veya gümrük müşaviri, elektronik ortamda bir gümrük beyannamesi verir. Bu beyannamede, 8 haneli Combined Nomenclature (CN) kodu kullanılır ve uygulanacak gümrük vergisi, gözetim, kota, yasak ve istatistik tedbirleri buna göre belirlenir.
1 Ocak 2026’dan itibaren CN 2026 versiyonu devreye girer. Avrupa Komisyonu, CN 2026’yı resmi olarak yayımlamıştır; detaylar için Avrupa Komisyonu’nun Combined Nomenclature duyurusunu inceleyebilirsiniz.
1.5 Proof of Origin (Menşe İspatı)
AB’ye ihracatta iki tür menşe ispatı öne çıkar:
- Preferansiyel olmayan menşe: Genellikle faturada yer alan menşe beyanı (country of origin). Yaptırımlar, gözetim tedbirleri ve ticaret politikası önlemleri için önemlidir.
- Preferansiyel menşe: Serbest ticaret anlaşması veya gümrük birliği kapsamındaki indirimli gümrük vergisi için gerekir.
- EUR.1 sertifikası,
- Onaylanmış ihracatçı menşe beyanı,
- AB–Türkiye Gümrük Birliği kapsamında sanayi ürünleri için A.TR dolaşım belgesi.
Yanlış veya sahte menşe beyanı, geriye dönük vergi tahakkuku ve ceza riskini beraberinde getirir.
1.6 Sigorta Sertifikası
CIF/CIP gibi navlun ve sigortanın satıcıda olduğu Incoterms’lerde veya alıcının şart koştuğu durumlarda, yük sigortası poliçesi veya sigorta sertifikası da dosyaya eklenir. Özellikle yüksek değerli, hassas veya yaptırım denetimi yoğun ürünlerde, sigorta şirketi de menşe ve güzergâh belgelerini sorgulayabilir.
2. 2026’da En Büyük Değişim: 150 € Gümrük Vergisi Muafiyeti Kalkıyor
Bugüne kadar, AB’ye 150 € altı küçük paket ihracatında, gümrük vergisi yönünden bir de minimis muafiyeti bulunuyordu. Uygulama şu şekildeydi:
- 2025 sonuna kadar: 150 € altı gönderilerde gümrük vergisi alınmıyor, sadece ithalat KDV’si ve basitleştirilmiş beyan mekanizmaları uygulanıyordu.
AB, 2026 itibarıyla bu muafiyeti kaldırma yönünde karar aldı. Amaç, tüm gönderileri, değeri ne olursa olsun, aynı vergi rejimine tabi tutmak ve düşük değerli paketler üzerinden yapılan vergi kaçakçılığını önlemek.
- 2026’dan itibaren: “Her paket gümrük vergisine tabi” paradigmasına geçiliyor. Bu, e‑ticarette oyun alanını kökten değiştiriyor.
Sonuç olarak:
- Her bir paket için doğru HS/CN kodu, menşe, kıymet ve ithalatçı EORI bilgisi beyannamede yer almalı.
- Marketplaceler, platformlar ve satıcılar, fiyatlandırma, Incoterms (DDP vs DAP) ve duty calculation sistemlerini güncellemek zorunda.
- Yanlış veya eksik kodlama, artık düşük değerli paketlerde bile ek vergi, ceza ve iade riski doğuracak.
Bu nedenle 2025–2026 geçiş döneminde:
- E‑ticaret lojistik sözleşmelerinizi,
- Fiyat & vergi hesaplama modüllerinizi,
- Platform (marketplace) ile KDV ve gümrük sorumluluk paylaşımını
yeniden gözden geçirmeniz gerekir.
3. Combined Nomenclature (CN) 2026: Ürün Sınıflandırması Yeniden Masada
Combined Nomenclature (CN), AB’de ithalat ve ihracat beyannamelerinde kullanılan 8 haneli ürün sınıflandırma sistemidir. Uygulanan gümrük vergisi oranı, ek vergiler, gözetim önlemleri ve istatistiksel takip, bu kod üzerinden yürür.
1 Ocak 2026 itibarıyla CN’nin yeni versiyonu yürürlüğe girecek. Bu durum:
- Bazı ürünlerin kodunun değişmesi,
- Bazı kalemlerde ilave alt kırılımlar gelmesi,
- Belirli ürün gruplarında gümrük vergisi oranlarının ve tedbirlerin güncellenmesi
anlamına geliyor.
İhracatçılar için pratik etkiler:
- 2024–2025’te kullandığınız HS/CN kodlarının, 2026 listesinde değişip değişmediğini mutlaka kontrol edin.
- Yanlış kod = yanlış vergi; 2026’da düşük değerli paketlerin de gümrük vergisine tabi olmasıyla birlikte, düşük montanlı hatalar bile çarpan etkisi yaratacak.
- Grahame göre değil, resmi tarife açıklama notları ve gerektiğinde bağlayıcı tarife bilgisi (BTI) ile ilerleyin.
4. Sektör ve Ürün Bazlı Özel Belgeler (2026 Odaklı)
4.1 Rusya Kaynaklı Petrol Ürünleri ve Yaptırım Belgeleri (CN 2710)
21 Ocak 2026’dan itibaren, AB operatörleri, CN 2710 altında sınıflanan petrol ürünlerini, eğer bu ürünler Rus menşeli ham petrolden (CN 2709 00) üretilmişse, ithal edemeyecek.
Bu kapsamda, enerji ve petrol ürünleri ticareti yapan şirketlerden şunlar talep edilebilir:
- Ham petrolün Rus menşeli olmadığını gösteren due diligence dokümantasyonu,
- Tedarikçi beyanları, rafineri kayıtları, gemi takip (vessel tracking) verileri,
- Menşe zincirini gösteren sözleşmeler ve navlun belgeleri.
AB gümrük ve yaptırım otoriteleri, bazı “güvenilir tedarikçi ülkeler” için kolaylaştırma (safe harbour) kurgulasa da, her zaman ek delil isteyebilir. Bu nedenle enerji ürünlerinde menşe ispatı, artık sadece vergi için değil, yaptırım uyumu için de belge setine girmiş durumda.
4.2 Atık, Geri Dönüşüm ve Hurda İhracatı (Waste Shipment Regulation)
Yeni Waste Shipments Regulation hükümlerinin çoğu 21 Mayıs 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek. Birçok ihracat kuralı 2027’ye yayılırken, plastik atıkların OECD dışı ülkelere ihracatı için kritik tarih 21 Kasım 2026: bu tarihten itibaren bu tür ihracatlar fiilen yasaklanıyor.
AB’den atık ihraç eden firmalar için beklenen belgeler:
- Alıcı tesisin atığı “environmentally sound manner” işlediğini gösteren lisans ve çevre izinleri,
- Bağımsız kuruluşlarca hazırlanmış denetim raporları (independent audits),
- Atığın türünü, miktarını, bertaraf veya geri dönüşüm yöntemlerini belirten sözleşme ve teknik dokümantasyon.
Bu evraklar olmadan, atık ihracatı ya gerçekleşmeyecek ya da sonraki denetimlerde ciddi yaptırımlarla karşılaşacak.
4.3 Kritik Hammaddeler ve Nadir Toprak Mıknatıs Atıkları
AB, REsourceEU kapsamında, nadir toprak mıknatıs atıkları ve hurdaları için 2026 başında yeni ihracat kısıtlamaları getirmeyi planlıyor. Amaç, Çin’e olan bağımlılığı azaltmak ve AB içinde geri dönüşüm kapasitesini artırmak.
Bu kapsamda ihracatçıların hazırlaması gerekenler:
- İlgili ürünler için ek ihracat lisansları veya bildirimleri,
- Mıknatısların veya hurdaların içeriğine ilişkin izlenebilirlik ve bileşim deklarasyonları,
- Ürünün hangi atık akışından geldiğini gösteren tedarik zinciri belgeleri.
Nadir toprak içeren ürünler veya hurdalarla çalışan firmaların, 2025 içinde bu yeni rejime hazırlık yapması gerekir.
4.4 Ambalaj ve E‑Ticaret Kolileri: PPWR 2026
Yeni EU Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) kapsamında, 12 Ağustos 2026 itibarıyla, e‑ticaret paketleri dahil tüm ambalajlar için:
- Tasarım ve hacim/boşluk verimliliği kuralları,
- Boş alan oranı sınırları,
- Malzeme verimliliği, geri dönüştürülebilirlik,
- Belirli ürünlerde minimum geri dönüştürülmüş içerik şartları
devreye giriyor.
AB ithalatçıları, özellikle şunları sizden talep etmeye başlayabilir:
- Ambalaj tasarımının PPWR gereklerine uyduğunu gösteren teknik dosya,
- Geri dönüştürülmüş içerik oranlarını belirten deklarasyonlar,
- Üretici beyanı veya uygunluk beyanı niteliğinde imzalı dokümanlar.
E‑ticaret oyuncuları için bu, sadece koli boyutlarını değil, tedarikçiden ambalaj spesifikasyonlarını toplama biçimini de değiştirecek.
4.5 Ormansızlaşmadan Arındırılmış Ürünler: EUDR Belgeleri
EU Deforestation Regulation (EUDR), kereste, kahve, kakao, soya, palm yağı, sığır ve kauçuk gibi ürünler için AB pazarına giriş öncesinde yeni bir due diligence süreci öngörüyor.
Geçiş takvimi:
- Büyük işletmeler için EUDR yükümlülükleri 2025 sonu itibarıyla yürürlüğe giriyor.
- Düşük riskli ülkelerden gelen mikro ve küçük işletmeler için ise uygulanmanın 30 Aralık 2026’ya kadar 6 ay ötelenmesi öneriliyor.
EUDR kapsamında AB’ye satış yapan ihracatçılardan beklenen başlıca belgeler:
- AB bilgi sistemine yüklenen due diligence beyanı,
- Ürünün üretildiği parseller için jeolokasyon verileri,
- Ürünlerin ormansızlaşmadan arındırılmış olduğunu ve menşe ülke mevzuatına uygun üretildiğini gösteren belgeler.
Tedarik zinciri haritalama, jeolokasyon verisinin sisteme entegrasyonu ve kontrollerin test edilmesi, aylar süren hazırlık gerektirir. Bu yüzden 2025–erken 2026 dönemi, pratikte bir “EUDR hazırlık penceresi”dir.
4.6 CBAM: Karbon Sınır Ayarlama Mekanizması Belgeleri
Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM), çimento, demir‑çelik, alüminyum, gübre, elektrik, hidrojen gibi sektörler için 2023–2025 arasında raporlama amaçlı bir geçiş sürecindeydi. 2026 itibarıyla artık tam uyum aşamasına geçiliyor.
AB’ye bu sektörlerde ihracat yapan firmalar için doğrudan yükümlü olan taraf, AB’deki CBAM beyan sahibi ithalatçıdır. Ancak bu ithalatçı, sizden aşağıdaki verileri ve belgeleri isteyecektir:
- Ürün başına gömülü emisyon hesaplamaları (kullanılan metodolojiye göre),
- Enerji tüketimi, yakıt türü, hammadde tüketim detayları,
- Varsa üçüncü taraf doğrulama raporları,
- Üretim prosesine ilişkin teknik açıklamalar.
Bu veriler 2026 ithalatları için baz oluşturacak, 2027’den itibaren ithalatçıların CBAM sertifikası satın alması ve beyan vermesi gerekecek.
5. 2026’da KDV, Gümrük ve Stratejik Öncelikler
AB, 2026 için KDV ve gümrükte üç ana eksene odaklanıyor:
- Dijitalleşme: Gümrük ve vergi süreçlerinin elektronik ve gerçek zamanlı hale gelmesi,
- Adil rekabet: 150 € muafiyetinin kaldırılması, platform ekonomisinin daha sıkı denetlenmesi,
- Yeşil mutabakat: CBAM, ambalaj, atık ve ormansızlaşma regülasyonlarının devreye girmesi.
İhracatçı açısından bu tablo, pratikte aşağıdaki anlamlara gelir:
- Her gönderi için daha detaylı veri (CN kodu, menşe, kıymet, ambalaj, çevresel ayak izi),
- Her sektörde ilave uygunluk belgeleri (çevre, insan hakları, yaptırımlar),
- Hatalı beyanın hem mali (vergi, ceza) hem de itibar riski doğurması.
6. Corpenza ile 2026 Sonrası AB İhracatını Nasıl Güvenceye Alırsınız?
Avrupa’ya ihracat yaparken artık mesele sadece bir gönderinin gümrükten geçmesi değil; doğru şirket yapısı, doğru vergi pozisyonu ve doğru uyum (compliance) mimarisi ile sürdürülebilir bir iş modeli kurmak.
Corpenza olarak, Avrupa ve globalde:
- Şirket kuruluşu ve yapılandırma (örneğin AB’de satış ofisi veya depo şirketi kurma),
- Uluslararası muhasebe ve KDV yönetimi (iade, yerel KDV kayıtları, platform KDV’si),
- Payroll / EOR ve posted worker modeli ile yurt dışına personel gönderimi,
- Vergi optimizasyonu ve tedarik zinciri yeniden tasarımı,
- Yatırımla oturum, golden visa ve yönetici mobilitesi
gibi alanlarda uçtan uca danışmanlık sunuyoruz.
Örneğin:
- E‑ticarette AB içinde depo açmayı veya IOSS/OSS gibi rejimleri kullanmayı planlıyorsanız, hangi ülkede şirketleşmenin sizin için daha avantajlı olduğunu birlikte modelleyebiliriz.
- Atık, enerji, metal veya tarım ürünleri gibi regülasyon yoğun sektörlerde çalışıyorsanız, gümrük sınıflandırması, menşe stratejisi ve vergi etkilerini ticari modelinizle entegre şekilde kurgulayabiliriz.
- AB’de saha satış ekibi veya teknik ekip bulundurmanız gerekiyorsa, payroll / EOR çözümleriyle personel maliyeti ve vergi riskini optimize edebiliriz.
Bu tür karmaşık regülasyon yıllarında, ihracatı sadece “lojistik operasyon” olarak değil, hukuki, mali ve operasyonel olarak bütünleşik bir yatırım kararı olarak ele almak, rekabette ciddi avantaj sağlar.
Sonuç: 2026’ya Girmeden Önce Yapılması Gerekenler
Avrupa’ya ihracatta 2026, şu dört başlıkta dönüşüm yılı:
- Tüm gönderiler için gümrük vergisi: 150 € muafiyeti kalkıyor; veri kalitesi ve doğru sınıflandırma hayati.
- CN 2026 ile yeni tarife yapısı: Ürün kodlarınızı ve vergi oranlarınızı güncellemeniz gerekiyor.
- Çevre ve sürdürülebilirlik belgeleri: CBAM, EUDR, PPWR, atık ve kritik hammaddeler regülasyonları, artık fiilen ihracat dosyasının parçası.
- Dijital gümrük ve şeffaflık: Her hatalı veya eksik belge, otomatik sistemler üzerinden daha hızlı tespit edilecek.
2025 içinde atmanız gereken temel adımlar:
- Ürün bazında CN kodu, menşe ve regülasyon haritası çıkarın.
- E‑ticaret ve B2B ticaretiniz için Incoterms, vergi ve fiyatlandırma modelini 2026’ya göre revize edin.
- Çevresel ve sosyal uyum alanında (CBAM, EUDR, ambalaj, atık) hangi belgelerin sizden isteneceğini netleştirin.
- AB’deki iş modeliniz (şirket, depo, personel, temsilci) için uzun vadeli bir hukuki ve vergisel çerçeve oluşturun.
Bu süreci, hem gümrük ve vergi riskini azaltacak hem de ticari esnekliğinizi artıracak şekilde kurgulamak için, uluslararası şirketleşme ve mobilite alanında deneyimli bir ekipten profesyonel destek almanız, 2026 ve sonrasında rekabet gücünüzü doğrudan etkileyecektir.
Sorumluluk Reddi
Bu metin, genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki, mali veya vergisel danışmanlık niteliği taşımaz. Buradaki bilgiler, Aralık 2025 itibarıyla erişilebilen resmi ve güvenilir kaynaklara dayalıdır; ancak mevzuat zaman içinde değişebilir.
Her somut işlem öncesinde, güncel düzenlemeleri resmi kaynaklardan (örneğin Avrupa Komisyonu’nun AB vergi ve gümrük duyuruları gibi) kontrol etmenizi ve ihtiyaç halinde alanında uzman profesyonellerden bireysel danışmanlık almanızı önemle tavsiye ederiz. Corpenza, bu metinde yer alan bilgilere dayanılarak yapılan işlemlerden doğabilecek sonuçlardan sorumlu tutulamaz.
